ཁམས་མི་ཉག་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་རབས་བསྡུས་པ།(3)

མི་ཉག་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར།        2015-08-06

ཁམས་མི་ཉག་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་རབས་བསྡུས་པ།

   དྲུག་པ།  ལྕགས་ལའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན།
  མེ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ༨༤༦ལོར་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མ་བཀྲོངས། གླང་དར་གྱི་སྲས་འོད་སྲུང་དང་ཡུམ་བརྟན་གཉིས་སྲིད་དབང་གི་ཆེད་དུ་འཁྲུག་རྩོད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་འཐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བའི་མགོ་བརྩམས། ལྷག་པར་འོད་སྲུང་དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ས་གླང་སྤྱི་ལོ༨༦༩ལོར་བོད་ཡོངས་ནས་འབངས་གྱེན་ལངས་བྱུང་བས་བོད་སིལ་བུར་འཐོར། དེ་ནས་གཅིག་འོག་གཅིག་ལ་འདུ་དཀའ་བའི་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་མིང་འཛིན་མང་དུ་བྱུང་ཡོད། མདོ་ཁམས་ལ་མཚོན་ན་ཙོང་ཁ་རྒྱལ་པོ་དང་། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ། བྱང་མི་ཉག་སི་ཧུ་རྒྱལ་པོ་སོགས་སྟོབས་ཆེ་ཤོས་ཡིན། ལྷག་པར་བྱང་མི་ཉག་སི་ཧུ་རྒྱལ་པོས་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་བཅས་མི་རིགས་མང་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའོ། ། ཤར་མི་ཉག་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་བོད་འཐོར་ཞིག་ཁྲོད་ཀྱི་དཔོན་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་མིང་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་དེ། ཤར་པ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་གྱིས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་མཛད་པའི《ཤར་པ་ཆོས་འབྱུང་དང་མེས་རབས》ལས། “མི་གཉགས་རི་མང་ཟེར། མདའ་ངོས་ལ་ཚ་མོ་རོང་ཟེར་བ་ཡིན། སྒེར་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཐ་ཆུང་མགོན་སྐྱབས་ལས་མི་བརྒྱུད་མང་ཞིག་རིམ་པར་མཆེད་པ་ལས། མི་ཆེན་བསམ་པ་ལགས་འཁྲུངས། དེ་ལ་མི་ཆེན་དབང་ཏ་རེ་འཁྲུངས།  དེ་ལ་མི་ཆེན་གྲགས་པ་དང་ཐར་པ་གཉིས་འཁྲུངས། གོང་གི་མེས་པོ་སྒེར་རྒྱལ་གྱི་བུ་བརྒྱུད་མང་ཆེ་བ་མི་གཉགས་རི་མང་ལ་ཆགས་པས། མི་དེ་རྣམས་ལའང་མི་གཉགས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོས་དམག་དྲངས་ཏེ་ཡུན་རིང་འཐབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས། གོང་གི་མི་ཆེན་གྲགས་པ་སོགས་ཁམས་ཀྱི་མི་མང་ཙམ་ཞིག་བྲོས་འཁྱམས་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན།” ཞེས་གསུངས་པས། དེང་སྐབས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤར་པ་རྣམས་ནི། བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ནང་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་བྲོས་བཤོལ་བྱས་པའི་རིགས་སྡེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། མ་ཟད་མི་ཉག་མི་ཆེན་གྲགས་པ་དེ། ཤར་མི་ཉག་གི་ཡུལ་དང་། དཔོན་གྱི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པ་བཅས་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་པས། མི་ཆེན་གྲགས་པ་ནི་དར་རྩེ་མདོ་དང་ལྕགས་ལའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་འབྲེལ་པ་དམ་ཟབ་ཡོད་པར་གསལ་ལོ།  །
  དབུ་མཛད་མོ་བུ་དོས《ལྷ་མོ་རྩེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས》ལས། “བླ་མ་དད་པ་བཟང་པོ་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་ཕོ་རྟའི་ལོར་མདོ་དཔོན་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ཏུ་གཞན་ཕན་གླིང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། དགུང་གྲངས་བཅུ་བཞིར་གྲྭ་ས་གསང་ཕུ་རུ་ཞུགས། གཞུང་ཆེན་ལྔར་གསན་སྦྱངས་མཛད།”  ཅེས་གསུངས་པས། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་དར་མདོའི་དཔོན་པོ་ནི་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད། དེའི་ཕྱིར《ཤར་པ་ཆོས་འབྱུང》ལས་བྱུང་བའི་མི་ཉག་མི་ཆེན་གྲགས་པ་དང་། 《ལྷ་མོ་རྩེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས》ལས་བྱུང་བའི་མདོ་དཔོན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་།  འོག་གི་ལྕགས་ལའི་རྒྱལ་རབས་དག་དང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་སྲིད་དེ། དེ་དག་འབྱུང་སའི་གནས་དང་རྒྱལ་པོ་མཚན་སོགས་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པས་སོ། །
       ༡  ས་སྐྱའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་དུས།
  འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དང་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་ཁམས་ཕྱོགས་སོགས་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་པོ་རྣམས་ལ་སྤྱི་དཔོན། ཁྲི་དཔོན། སྟོང་དཔོན་། བརྒྱ་དཔོན་བཅས་ཀྱི་གོ་ས་གནང་། དཔེར་ན་ཤར་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། འགུ་ཐང་། ཉང་ཡན་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་དཔོན་ཅིག་བསྐོས།(长河西鱼通宁远军民宣慰使司)རྒྱ་ཡིག་གི་དེབ་ཐེར་དག་ལས་གོང་གི་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་དར་མདོ་དང་། མ་ཟད་ཐོབ་དེ་ལྕགས་ལའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ན་ཏཱ་ར་ཁ་ཆེའམ་སྤྱི་དཔོན་གཅིག་དང་།  ཁྲི་དཔོན་གཉིས་བཅས་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད་དོ།།
  ༢  ཕག་གྲུ་དང་གཙང་པའི་དུས།
  1 ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་ནི། (始祖阿旺坚参、始祖阿克旺嘉尔参、土目阿旺甲木参)ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྲིད་བཟུང་བའི་དུས་ནི། ཕག་གྲུའི་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་ལྔ་པ་ཝཾ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། རྒྱའི་དེབ་ཐེར《明实录》སོགས་ལས། “ཡུང་ལོ་ཁྲི་ལོ་ལྔ་པ།(永乐五年)སྤྱི་ལོ༡༤༠༧ལོར་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཟངས་ཀྱི་ཐམ་ག་གནང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། འགུ་ཐང་། ཉང་ཡན་བཅས་ཀྱི་བདག་པོར་བསྐོས།” ཞེས་གསུངས་པས།  སྐབས་དེར་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་ནི་མདོ་དཔོན་ཡིན་པ། མ་ཟད་གོང་མས་ཁོང་ལ་སྔར་ཡོན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཐོབ་སྟེ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། འགུ་ཐང་། ཉང་ཡན་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་དཔོན་གྱི་འཇའ་ས་དེ་གནང་ཡོད་པར་གསལ་ལོ། །
  དར་མདོ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས《康定县志》སོགས་ལས། ཡུང་ལོ་ཁྲི་ལོ་ལྔ་པ། (永乐五年)སྤྱི་ལོ༡༤༠༧ལོར་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་སར་བཟུང་། མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་ཡུན་ལ་སྲིད་བསྐྱངས། ཞེས་གསུངས་པས། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ༡༤༠༧ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༤༢༢ལོའི་བར་ཏེ་མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་ཡུན་ལ་སྲིད་བཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །
  རྒྱལ་རོང་བ་བྲག་བར་དཔལ་ལྡན་གྱིས་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་མགོར་བརྩམས་པའི《བོད་རྒྱལ་མོ་རོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རབ་གསལ་མེ་ལོང》ལས། “ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན། (ཡུང་ལོ་ཁྲི་ལོ་ལྔ་པ)སྤྱི་ལོ༡༤༠༧-༡༤༢༣ལོ། སྲིད་འཛིན་ལོ་བཅུ་དྲུག” ཅེས་གསུངས་སོ། །
  གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེའི་རིང་ལ་མི་ཉག་དང་དར་མདོ་སོགས་སུ་ཕེབས་ཤིང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་ལ་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས། དམངས་ཁྲོད་ཀྱིས་རྒྱ་ཡུལ་ལྕགས་ཟམ་ཟེར།(炉定桥)ས་འགུལ་གྱི་ཁ་གནོན་དུ་དར་མདོ་གྲོང་དུ་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས། མཚན་ལ་ཐང་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་འབོད། རིག་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་རྨང་མེད་ལྟ་བུར་སོང་ཡང་།  མཆོག་སྤྲུལ་གཟན་དཀར་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མའི་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་དེང་སྐབས་མཆོད་རྟེན་དེ་སྔར་ལྟར་བསྐྱར་གསོ་གནང་འདུག་གོ། །
  2 ནམ་མཁའ་ལེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནི། (喃哩)དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་ཡིན།  མི་ཉག་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པའི་རང་རྣམ《རྣམ་ཐར་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར》ལས། “ཤར་མི་ཉག་རིང་མོ་སྤྱིའི་དཔོན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནས་བསྐོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་ལེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས། གོས་ཆེན་ལྕགས་ནག་ཡུག་གཅིག་ལ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཙོ་འཁོར་ལྔ་བཞེངས་པ་དང་། གོས་ཡིག་མང་པོ་དང་། གསེར་དངུལ་དང་། རྒྱ་ཇ་ནག་པོ་སིག་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་ཕྱག་རྫས་མང་དུ་ཕུལ་ནས། འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཛད་པ་ལ་གཞི་བྱས་ཀྱི་ཇ་སིག་ཉི་ཤུ་ཕུལ་ནས་ཞུ་བ་བྱས་སོ། །དཔོན་གྱིས་ངེད་ཀྱི་ལོ་བཅུ་དགུ་ལ་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་དང་མཇལ། བློ་སྦྱོང་བསྡུས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་བདེ་བ་དང་། དཔལ་བིར་ཝ་པ་ཞུས།”ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱ་ཡིག་ལས་ནམ་ལེགས་ཞེས་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་འདུག། ཡུང་ལོ་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ་སྤྱི་ལོ༡༤༢༣ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༤༣༧ལོ་སྟེ་མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་། མཁས་མཆོག་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་དར་མདོའི་མདུན་རི་ལྷ་མོ་རྩེར་བཞུགས་སྐབས། རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ཞབས་ཕྱི་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ཤིང་། མཐར་མཁས་མཆོག་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པའི་མདུན་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལ་མཁས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།
  དར་མདོ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས《康定县志》སོགས་ལས། ཡུང་ལོ་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ། (永乐二十一年)སྤྱི་ལོ༡༤༢༣ལོར་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྲས་ནམ་ལེགས་ཀྱིས་རྒྱལ་རྒྱུད་བཟུང་། མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་ཡུན་ལ་སྲིད་བསྐྱངས། ཞེས་གསུངས་པས།  སྤྱི་ལོ༡༤༢༣ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༤༣༧ལོ་སྟེ་མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །
  རྒྱའི་དེབ་ཐེར《明史》ལས། ཡུང་ལི་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཉིས་པའི་ལོར་ནམ་ལེགས་དཔོན་འཁོར་ཉེར་བཞི་གོང་མའི་དྲུང་དུ་ཕེབས། ཀྲེན་ཐུང་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པའི་ལོར་ནམ་ལེགས་སྐུ་གཤེགས། སྲས་རྒྱལ་སྲས་དཔལ་བཟང་གིས་རྒྱལ་རྒྱུད་བཟུང་།  ཞེས་གསུངས་སོ། །
  གོང་གི《རྒྱལ་མོ་རོང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལས།  “གནམ་ཡེ་ཤེས། (ཡུང་ལོ་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ)སྤྱི་ལོ༡༤༢༣-༡༤༩༥ལོ། སྲིད་འཛིན་ལོ་བཅུ་དྲུག” ཅེས་གསུངས་པས།  གནམ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་དེ། རྒྱ་ཡིག་ལས喃哩袭ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐད་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྒྲ་བསྒྱུར་དེ་ལ་ནོར་བ་ཅུང་ཟད་བྱུང་འདུག་སྟེ། 喃哩ཞེས་པ་ནི་ནམ་ལེགས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གྱི་བསྡུས་མིང་ཡིན། 袭ཞེས་པ་ནི་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་དོན་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལོ་ཡང་ནོར་འདུག་གོ། །
  3 རྒྱལ་སྲས་དཔལ་བཟང་ནི། (加思八僧、加八僧)ནམ་མཁའ་ལེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྲས་ཡིན། དེའང་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པའི་རང་རྣམ《རྣམ་ཐར་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར》ལས།  “མཁའ་འགྲོའི་ཕོ་བྲང་ལ་མོ་རྩེར་ཤིང་གི་པང་ཁང་ཡང་དག་པ་དཔོན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་དར་རྩེ་མདོ་སྤྱིས་བཟོས་ནས་ཁོ་བོ་ལ་ཕུལ།” ཞེས་གསུངས་པས།  དཔོན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་གོང་གི་རྒྱ་ཡིག་ལས་བྱུང་པའི་རྒྱལ་སྲས་དཔལ་བཟང་གཉིས་དཔོན་པོ་གཅིག་གི་མཚན་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ།  གཅིག།  དུས་མཚུངས་པ་དང་།  གཉིས།  ས་མཚུངས་པ།  གསུམ།  མཚན་མཚུངས་པ་སྟེ་ལྕགས་ལའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཕལ་མོ་ནི་རྒྱལ་མཚན་མིང་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པའོ། །
  དར་མདོ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས《康定县志》སོགས་ལས།  ཀྲེན་ཐུང་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ། (正统二年)སྤྱི་ལོ༡༤༣༧ལོར་ནམ་ལེགས་ཀྱི་སྲས་རྒྱལ་སྲས་དཔལ་བཟང་གིས་རྒྱལ་རྒྱུད་བཟུང་། མི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་ཡུན་ལ་སྲིད་བསྐྱངས།  ཞེས་གསུངས་པས། སྤྱི་ལོ༡༤༣༧ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༤༥༡ལོ་སྟེ་མི་ལོ་བཅུ་བཞི་ལ་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །
  གོང་གི《རྒྱལ་མོ་རོང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལས། “དཔལ་འཛིན་ཡེ་ཤེས། (ཀྲེན་ཐུང་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ)སྤྱི་ལོ༡༤༣༧-༡༤༥༣ལོ། སྲིད་འཛིན་ལོ་བཅུ་དྲུག”ཅེས་གསུངས་པས། དཔལ་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་ཡིག་ལས་八僧以袭་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐད་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན།  འོན་ཀྱང་གོང་ཞུས་ལྟར་ནོར་བ་བྱུང་འདུག་སྟེ།  八僧་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དཔལ་བཟང་ཟེར་བ་ཡིན།  以袭་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱུད་འཛིན་བཅས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་མ་ཡིན་ནོ།  །ལོ་ཚིགས་ཡང་ནོར་ཡོད་དོ། །
  4 མགོན་ཕུར་པ་ནི། (观卜巴)དར་མདོ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས《康定县志》སོགས་ལས།  ཞོན་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་པ།(弦治八年)སྤྱི་ལོ༡༤༩༥ལོར་རྒྱལ་སྲས་དཔལ་བཟང་གི་སྲས་མགོན་ཕུར་པས་རྒྱལ་རྒྱུད་བཟུང་། མི་ལོ་ང་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུན་ལ་སྲིད་བསྐྱངས། ཞེས་གསུངས་པས། སྤྱི་ལོ༡༤༩༥ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༥༥༢ལོའི་བར་སྲིད་བཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །
  གོང་གི《རྒྱལ་མོ་རོང་གི་ལོ་རྒྱུས》ལས། “མགོན་འཕགས་པ་ཡེ་ཤེས། (ཞོན་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་པ)སྤྱི་ལོ༡༤༥༨-༡༥༡༤ལོ། སྲིད་འཛིན་ང་བརྒྱད།” ཅེས་གསུངས་པས།  མགོན་འཕགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་ཡིག་ལས་观卜巴以袭་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐད་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ནོར་བ་བྱུང་འདུག།  观卜巴་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་མགོན་ཕུར་པ་ཟེར་བ་ཡིན།以袭་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱུད་འཛིན་བཅས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་མ་ཡིན་ནོ། ། སྤྱི་ལོ་ཡང་ནོར་འདུག་གོ།
  གཞན་ཡང་རྒྱ་ཡིག་དག་ལས། མགོན་ཕུར་པའི་རྗེས་སུ་གོང་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཆད། དེ་ནས་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པའི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་ལོ༡༥༨༤ལོ་ནས་མན་འཇུ་དང་ཏཱ་མིང་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་གི་ཆེད་དུ་དགྲ་འཛིང་གི་མགོ་བརྩམས། དེ་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་དགྲ་འཛིང་བྱས།   སྤྱི་ལོ༡༦༤༤ལོར་མན་འཇུའི་རིགས་དེ་རྒྱལ། དེའི་ཕྱིར་ལྕགས་ལ་དང་ཏཱ་མིང་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཆད་པའི་རྐྱེན་དུ་མངོན་ནོ། །
  • ལེ་ཚན་སྔོན་མ།:མི་ཉག་མགར་ཐར་གྱི་ས་མིང་བྱུང་ཚུལ་མདོར་ཙམ་བརྗོད་པ།
  • ལེ་ཚན་རྗེས་མ།:མི་ཉག་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་ཐོགས་ཚུལ་ལ་རྒྱལ་ནག་ལྕགས་ལའམ་རྒྱ་ནག་ལྕགས་ལ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ།