བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་འཕོ་འགྱུར་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
མི་ཉག་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། 2012-01-09
ལོ་རྒྱུས་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐོག་གི་བྱ་དངོས་ཀུན་དང་འདྲ་བར་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་ལ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད།འགྱུར་ལྡོག་གི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སོང་ཡོད་ཅིང་དེང་སང་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།འོ་ན་འཕོ་འགྱུར་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་སོང་བ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོ་ཡོད་དམ་མེད།ཡོད་ན་ཅི་དང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན།དེང་སང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གི་རྣམ་པ་དེ་ཅི་དང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅེ་ན།སྤྱིར་གནད་དོན་འདི་ཡི་ཐད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ད་སྔོན་འདང་མང་ཙམ་རྒྱག་ཁུལ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་འདིར་ཡང་དཔྱད་པ་རགས་ཙམ་བྱས་ཏེ་རིམ་བཞིན་བརྗོད་ན།དང་པོ།སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་སྲོལ་མང་བ་ནས་ཚད་ལྡན་དུ་སོང་བའི་སྐོར། དེ་ཡང་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་མིང་གཞིའི་སྐབས་སུ་སྡེ་པ་སོ་སོའི་ཕོ་ཡིག་གི་ཡི་གེ་དང་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་དག་ཕན་ཚུན་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་།སྒྲ་ལྡན་གྱི་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་མེད་ཀྱི་ཡི་གེ་དག་ཕན་ཚུན་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་པ་སོགས་མང་ཞིང་།དེ་བཞིན་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་ཡི་གེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་སྦྱར་ཡུལ་དག་ལ་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་པའི་གནས་ཚུལ་མང་བ་སྟེ།མདོར་ན་ཙ་སྡེ་ཡན་ཆོད་ཀྱི་སྡེ་པ་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་དག་གི་བར་དུ་སྐྱེ་གནས་དང་བྱེད་པ་རྣམས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་དང་།སྐབས་འགར་སྡེ་པ་སོ་སོ་བ་ཡིན་རུང་།ཕོ་མོ་མ་ནིང་སོགས་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་ཆ་ནས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བྱུང་བས།གནའ་བོའི་བོད་སྐད་ལ་གཅིག་གྱུར་དང་ཚད་ལྡན་གྱི་ཡིག་སྦྱོར་རྣམ་བཞག་ཅིག་ཁག་པོ་འདུག་སྙམ་པའི་སྣང་བ་སྟེར་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། འོ་ན་གནའ་བོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དེ་ལྟར་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཅི་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ་ན།དེང་སང་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་གནའ་ཡིག་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རྗེས་ནས་བྲིས་པའི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཡིན་ཞིང་།སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡི་གེ་ཐོག་མར་མཛད་པ་ནས་བཙན་པོ་དར་མ་བཀྲོངས་ནས་བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་རབས་འཇིགས་པའི་བར་དུ་ཁྱོན་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ལས་སོང་མེད།དེ་ལྟར་ན་དུས་ཚོད་དེ་འདྲའི་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་བཞག་དེ་ཤིན་ཏུ་ཚད་དང་ལྡན་ཞིང་གཅིག་གྱུར་དང་བརྟན་པོ་ཞིག་ཏུ་ཡོང་དཀའ་བ་ཐག་ཆོད་རེད།དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཐོན་མིས་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་ཡི་གེའི་སྲོལ་གསར་དུ་གཏོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རླབས་ཆེ་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་ཤིག་ཡིན་མོད། ཁོང་གཅིག་པུས་བོད་མིའི་ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཚང་མ་ལ་གཅིག་གྱུར་དང་གཏན་འཁེལ་ཡིན་པའི་རྣམ་བཞག་གཏན་ལ་འབེབས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ན་དངོས་དོན་དང་མཐུན་དཀའ།རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་སྲོལ་མང་བའི་ཡིག་ཚང་དེ་དག་ལ་བལྟས་ཙམ་ཉིད་ནས་ཐོན་མིས་དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་འཁེལ་མཛད་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་སླ་མོ་རེད། དེར་བརྟེན་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་ནས་འདང་རྒྱག་ན།ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་མཛད་པ་ནི་བོད་རིགས་ལ་མཚོན་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གདངས་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་།གདངས་རྟགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཚང་མ་ལ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་རྒྱག་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།ཐོན་མིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་གདངས་རྟགས་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབོར་ཆེན་ཞིག་ལ་སྒྲ་གདངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མཛད་ཡོད།འོན་ཏེ་ཁོང་གཅིག་པུས་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཚང་མར་གདངས་རྟགས་རྒྱག་དགོས་ན་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།དོན་དངོས་ཐོག་ཀྱང་ཁོང་གི་རྗེས་ནས་བྱོན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་རིམ་བཞིན་གདངས་རྟགས་རྒྱག་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཁ་སྣོན་དང་།རྒྱག་ཡོད་རུང་འཐུས་སྒོས་ཇེ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་བཅོས་སུ་མཛད་ནས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་འདི་ཉིད་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པ་ནས་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། དེར་བརྟེན་དེང་སང་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཚང་སྔ་ཤོས་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ནང་གི་《དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་》ལྟ་བུ་ནི།བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་འདས་རྗེས་ཙམ་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་པས་དེང་སང་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་མང་ཞིང་།ཐ་སྙད་མང་པོའི་སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་གྱི་གྲུབ་ཆ་དག་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་དང་སྲ་བརྟན་མེད་པ་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་པ་མང་བ་དང་།དེ་བཞིན་《ཞོལ་རྡོ་རིང་》གི་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་དག་ཀྱང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་སྟོད་ཙམ་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་པས་འདི་དང་ཉེ་ཆེའོ།། དེ་དག་ལས་ལྡོག་ཏེ་《དབོན་ཞང་མཐུན་འབྲེལ་རྡོ་རིང་》སོགས་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཙམ་དུ་བྲིས་པར་ངེས་པའི་ཡིག་ཚང་རྣམས་སུ་ནི།སྐད་གསར་བཅད་རིམ་པ་གཉིས་ཙམ་བརྒྱུད་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་ཡང་སྒོས་སུ་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཁྱད་པར་མི་ཆུང་བ་སོང་ཡོད་ཅིང་།གང་ཐད་ནས་ཚད་དང་ལྡན་ཞིང་སྲ་བརྟན་གྱི་རྣམ་པ་ཆགས་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་།དེ་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་འགོ་ཙམ་ནས་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་རིང་ལ་སྐད་གསར་བཅད་རིམ་པ་གསུམ་པ་མཛད་ཅིང་།བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་རླབས་ཤིག་འཕྱུར་འགོ་བརྩམས་པས།ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་དག་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྲོལ་དེ་རིམ་བཞིན་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སོང་འདུག། གཉིས་པ། ཡིག་སྐད་དང་ཁ་སྐད་བར་གྱི་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་སོང་ཡོད་པ།སྤྱིར་དེང་སང་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྐད་ལ་གནའ་སྐད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ལུས་ཡོད་ཅིང་ཡུལ་སྐད་དག་དང་སྡུར་ན་ཁྱད་པར་མི་ཆུང་བ་སོང་ཡོད་ལ།དེ་བཞིན་དེང་སང་གི་ཡུལ་སྐད་དག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅི་འདྲ་ཆེན་པོ་སོང་རུང་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་ཆུ་ཕུག་ལྟ་བུ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྐད་ཉིད་ཡིན།དེར་བརྟེན་ཡིག་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་དག་གི་བར་དུ་བསྡུར་བ་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱས་ན་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་བོད་སྐད་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཅི་འདྲ་སོང་ཡོད་པ་དང་།དེ་ལྟར་དུ་སོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་གོ་བ་ཞིབ་མོ་ཞིག་ལེན་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།འོན་ཏེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་ནི་ཚོགས་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དཔྱད་པ་གཏོང་དགོས་ན་བདག་ལྟ་བུར་ཆ་རྐྱེན་མི་ཚང་བས།སྐབས་འདིར་ཚོགས་གཞན་པ་གཉིས་པོའི་བར་གྱི་ཟམ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྲད་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐད་ནས་ཅུང་ཙམ་བརྟག་པར་འདོད་ཅིང་།དེ་ལའང་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་དང་རང་དབང་ཅན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཕྲད་སྦྱོར་ཐད་ལ་ཡིག་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་བར་དུ་འགྱུར་ལྡོག་དེ་ཙམ་མི་ཆེ་བ་དང་གཙོ་བོ་ནི་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཡོད་པས་འདིར་རགས་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱའོ།།༡གི་སོགས་ཨི་ལྡན་གྱི་ཕྲད་སྤྱོད་ཚུལ་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་སོང་ཚུལ་སྐོར།ཡིག་སྐད་དུ་ཨི་ལྡན་གྱི་ཕྲད་ལ་ད་དུང་ཡང་གི་སོགས་ལྔ་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་མོད།ཁ་སྐད་མང་ཤོས་ཤིག་ལ་གི་གིས་དང་འི་འིས་ཙམ་ལས།དེ་མིན་ཀྱི་ཀྱིས་གྱི་གྱིས་ཡི་ཡིས་སོགས་གསལ་པོར་མི་སྣང་བ་ལ་དཔྱད་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དེ།བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྐད་དུ་སྔོན་རྗེས་མགོ་འདོགས་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་གསལ་པོར་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པས།གྱི་དང་གྱིས་ལྟ་བུར་ག་ཡི་དང་ག་ཡིས་སམ་ཡང་ན་གི་ཡི་དང་གི་ཡིས་ཞེས་མྱུར་བའི་སྒོ་ནས་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་ཀྱི་དང་ཀྱིས་ལ་ཀ་ཡི་དང་ཀ་ཡིས་སམ་ཀི་ཡི་དང་ཀི་ཡིས་ཞེས་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།དེ་ལྟར་ཞིབ་མོར་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་གི་དང་ཀྱི་གྱི་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་མོད།ཞིབ་ཙམ་འདང་རྒྱག་ཚེ་གནའ་དུས་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་དག་གི་མིང་གཞིའི་སྒྲ་ཡི་སྐྱེ་གནས་དང་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས་དོན་དུ་གི་དང་གྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གི་དང་གིཡི་དང་།གི་དང་ཀྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གི་དང་ཀིཡི་སྟེ་མྱུར་བ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་ཐོན་བཞིན་མེད།ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་ཕྲད་ཀྱི་གོང་དུ་བྱུང་བའི་མཐའ་རྟེན་ཏེ་རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་མི་འདྲ་བ་ལས་དྲང་བྱའི་ཕྲད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་སྐད་ནང་དུ་གསལ་བྱེད་འདུས་མའི་གདངས་ཟུར་ཉམས་པས་ཡུལ་སྐད་མང་པོར་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གི་གདངས་ཟུར་མི་གསལ་བར་སོང་བ་དང་།དེ་ལས་མིང་མཐའི་ཕྲད་ལ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཉམས་སོང་བ་རེད།། དེ་བཞིན་ཡི་དང་ཡིས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་སྐད་གསར་བཅད་མ་མཛད་གོང་གི་ཡིག་ཚང་དུ་མཐོང་དཀོན་མོད།དོན་དུ་འ་དང་མཐའ་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྦྱར་རུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གནའ་བོར་གྱི་དང་ཀྱིའི་སྒྲ་དག་བརྗོད་ཚེ་གི་ལ་བལྟས་ན་གསལ་བྱེད་གཉིས་འདུས་ཅན་ཡིན་པས་རིང་ཆ་ཅན་ལྟ་བུར་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་ད་ལྟ་ཡང་ལྷ་སའི་སྐད་ལ་གསལ་ཞིང་།གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་ཡ་འདོགས་ཉིད་ཨི་ཡིག་དང་ལྷན་དུ་མྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོན་པ་དང་།ཀྱི་སོགས་ལ་ཀ་ག་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཤུགས་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་རྟེན་སྔ་མ་མེད་ཚེ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་མི་བཙན་པས།གསལ་བྱེད་ཉིས་འདུས་ཅན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་དག་གི་གསལ་བྱེད་དང་པོའི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་ནས་ཡི་སྒྲར་འགྱུར་བའམ་ཡི་སྒྲའི་གདངས་ཉིད་སྔ་བས་གསལ་པོར་ཐོན་པ་རེད།ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་ཨི་ལྡན་གྱི་ཕྲད་དེ་དག་རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་རན་པ་ལས་གི་ཀྱི་གྱི་འི་བཞི་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།སྤྱིར་འི་ཡིག་ཐོབ་རུང་ཚིགས་བཅད་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྐང་པ་ཁ་བསྐང་དགོས་པའམ་ཚེགས་ཁྱིམ་གཅིག་གི་རིང་ཚད་དུ་བརྗོད་དགོས་པའི་ཚེ་འི་ཡིག་ལས་ཡི་ཡིག་ཉིད་བརྗོད་བདེ་ཞིང་འོང་ཤས་ཆེ་བས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ།།༢ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་སོང་ཚུལ།⑴སྤྱིར་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་རྣམས་སུ་ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་ལ་གོང་དུ་གསལ་བར་བཤད་ཟིན་བཞིན་སུ་སོགས་དྲུག་སྣང་བ་དང་།དེ་ཡི་སྟེང་དུ་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཙམ་ནས་གཟོད་ཡིག་ཚང་ཁ་ཤས་སུ་ཉུང་ཙམ་སྣང་བའི་ཏུ་ཡིག་བསྣན་ན་དུས་དེ་ཙམ་ནས་ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་བདུན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག འོ་ན་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོད་ཙམ་ན་བོད་སྐད་དུ་ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་ཏུ་ཡིག་མེད་དམ་སྙམ་ན།དེ་ནི་གནའ་བོའི་སྐད་ལ་མེད་པ་མིན་ཡང་ཡིག་སྐད་དུ་ཚད་ལྡན་བྱས་མེད་པ་ལ་ཐུག་པར་སེམས་ཏེ།གནའ་བོའི་ཡིག་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་པ་བཞིན་བོད་སྐད་ལ་ཡིག་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐོག་མ་མཛད་སྐབས་ནས་ཆ་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་དཀའ་བས།མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྲད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་ཡོང་བའི་སྐོར་ལ་དེའི་སྐབས་སུ་ངོས་འཛིན་དེ་ཙམ་མེད་པ་དང་།སྤྱིར་ཏུ་ཡིག་དང་དུ་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་མིང་གཞི་ཏ་ད་གཉིས་སྐྱེ་གནས་དང་བྱེད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང་།ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་གྲུབ་ཆ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་རེས་མོས་སུ་སྤྱོད་སྲོལ་མང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།དེ་ལྟར་ཨི་ལྡན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ལྟར་གནའ་བོར་ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་མང་དུ་བྱུང་དོན་ཡང་དེའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ལ་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་དག་གི་སྒྲ་ཟུར་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་ཐོན་པས།དེ་དག་གི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ལས་མིང་མཐར་འདྲེན་རྒྱུའི་ཕྲད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ཡིན་ནོ།།⑵དེང་སང་ཡང་ཡིག་སྐད་དུ་ཕྲད་བདུན་པོ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་མོད་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་ནི་འགྱུར་ལྡོག་ཅུང་ཙམ་ཆེ་སྟེ།①རྗེས་འཇུག་གི་གདངས་ཉམས་ཆེ་བའི་ས་ཆ་དག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ལ་ཡིག་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་བཞིན་ན་ཡིག་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་པ་ལས་དེ་མིན་གྱི་ཕྲད་དག་ནི་ཧ་ཅང་མཐོང་དཀོན་པོར་གྱུར་ཡོད།②རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་གདངས་ཡུལ་སྐད་གཞན་ལས་གསལ་པོར་ཐོན་པའི་ཨ་མདོའི་སྐད་དུ་ད་དུང་ཡང་ལ་དོན་གྱི་ཕྲད་མང་པོ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་མོད།འོན་ཏེ་ཕྲད་དེ་དག་གནའ་བོའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན།བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་གར་ར་སོང་།ཁོང་ཚོ་འབོད་ད་སོང་།ཁྱོད་གང་ང་འགྱ
།ང་ཁྲོམ་མ་འགྱ
་ལྟ་བུ་སོགས་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།མ་གཞི་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཉིད་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་གཞན་པ་དག་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཅུང་ཙམ་སྣང་བས་འདིར་ཡང་ཞོར་དུ་གསལ་བཤད་ཅུང་ཙམ་བྱེད་ན།༣ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་བདུན་པོ་འཇུག་སྒོ་ཚང་མ་ལ་ཁྱབ་མཉམ་དུ་འཇུག་མིན་གྱི་སྐོར།སྤྱིར་《སུམ་ཅུ་པའི་》རྩ་གཞུང་དུ།ལས་དང་ཆེད་དང་རྟེན་གནས་དང་།།དེ་ཉིད་ཚེ་སྐབས་ལ་སྒྲ་ཡིན།།ཞེས་ཚིག་ཐོག་ནས་གོ་བ་ལེན་ན་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སོགས་འཇུག་སྒོ་ལྔ་པོ་ལ་ཁྱབ་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་ལྟར་དུ་བསྟན་ཡོད་ཅིང་མཁས་དབང་པྲ་ཏི་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་ཡོད།འོན་ཏེ་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་དངོས་གནས་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གིས་ཚོད་འཛིན་ཙམ་ལས་འཇུག་སྒོ་རྣམས་ལ་འཇུག་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་དམ་སྙམ་ན།སྤྱིར་འདི་ཡི་ཐད་ལ་མཁས་དབང་སི་ཏུས་གཙོ་བོར་མཛད་པའི་ཕྱིས་བྱོན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་རབ་དང་རིམ་པས་དཔྱད་པ་ཡང་ཡང་དུ་བཏང་ཞིང་།སི་ཏུས་ན་ལ་གཉིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དང་།འགའ་ཞིག་གིས་ན་ཡིག་དགོས་ཆེད་ལའང་མི་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་།ཡང་མཁྱེན་རབ་འོད་གསལ་ཚང་གིས་ན་ཡིག་ནི་འཇུག་སྒོ་ལྔ་པོའི་ནང་དུ་རྟེན་གནས་ཀྱི་དོན་ལས་གཞན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་དེ་བཞིན་དགོས་ཆེད་ཀྱི་དོན་དེ་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཕན་འདོགས་མིན་གྱི་ཐད་ནས་བཞག་ཚེ་ལ་ཡིག་ཀྱང་མི་འཇུག་པར་བསྟན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།མདོར་ན་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་མ་ཟད་སོ་སོར་ཐུན་མིན་གྱི་བྱེད་ལས་ཀྱང་ལྡན་པར་སྣང་།གནས་དོན་འདི་རྣམས་ལ་བསམ་ཚེ་གལ་སྲིད་རྩ་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་དེ་དངོས་ཐད་ནས་གོ་བ་ལེན་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་ན།ལ་དོན་གྱི་འཇུག་སྒོ་དང་སྦྱོར་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སོང་བར་སྣང་བས་འདིར་དཔྱད་པར་ཞིབ་ཙམ་བྱེད་ན།༡བཀྲ་ཤིས་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་དང་བཀྲ་ཤིས་སུ་སྐད་ཆ་བཤད།དོན་འགྲུབ་ལ་སྤྲོད་དང་དོན་འགྲུབ་ཏུ་སྤྲོད།ཆོས་འཁོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་དགག་པ་རྒྱག་དང་ཆོས་འཁོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ཏུ་དགག་པ་རྒྱག་ལྟ་བུ་སོགས་ལ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཚང་མ་ཡང་དག་པ་ཡིན་མོད།དངོས་སུ་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་ཐད་ལ་ཁ་སྐད་མ་ཟད་ཡིག་སྐད་ལ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་དག་གི་སྔ་མ་ལྟར་དུ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱི་མ་ལྟར་དུ་བྱེད་ན་བརྗོད་མི་བདེ་བ་མཐོང་སླ།འོ་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན།འདི་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཤད་ན་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་དུ་རིམ་བཞིན་གོམས་གཤིས་དེ་ལྟར་དུ་ཆགས་ཡོད་པས་ལ་ཡིག་ཉིད་སྤྱོད་བདེ་བ་སྟེ།མ་གཞི་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་བདུན་པོ་ལ་ལ་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་བོད་སྐད་ལ་གནའ་ནས་ལ་ཡིག་ཉིད་གཙོ་བོར་བྱུང་ཡོད་པར་རྟོགས་ཐུབ།ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ན་ལ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པ་ལ།བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་གྱི་གདངས་ཟུར་རྣམས་ཉམས་པས་ཀྱང་རྐྱེན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་བྱེད་མེད་པས་བརྗོད་མི་བདེ་བར་སོང་ཡོད་སྙམ།༢བླ་མ་ན་ཡོན་ཏན་ཡོད།ལུག་ན་བལ་སྐྱེས།དཔེ་ཆ་འདི་ང་ན་དགོས།བཀྲ་ཤིས་ན་ཤིང་ཏོག་སྦྱིན་ལྟ་བུ་སོགས་ནི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྦྱར་ཆོག་རུང་།ལ་དོན་སྦྱར་ཡུལ་དག་སེམས་ཅན་དུ་སོང་བ་ལ་ན་ཡིག་ཉིད་ན་བའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་ཉེན་ཡོད་པས་གོམས་གཤིས་དེ་ལྟར་དུ་ཆགས་མེད།།༣གཟུགས་སུ་ལྟ་དང་གཟུགས་ལ་ལྟ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་རིགས་གཞུང་གི་ཐད་ནས་བལྟས་ན་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་།བརྗོད་དོན་ལ་འདང་རྒྱག་ཚེ་གཟུགས་སུ་ལྟ་ཞེས་བརྗོད་དུས་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གཟུགས་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་།གཟུགས་ལ་ལྟ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་བལྟ་ཡུལ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གིས་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བས།མཁས་དབང་སི་ཏུའི་ལུགས་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཉིས་པ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བར་བཞག་ཡོད།སྤྱིར་ན་ལ་གཉིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་མིན་ཐད་ལ་ད་བར་དུ་རྩོད་པ་ཡོད་མོད།གང་ལྟར་རུང་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ན་ལ་གཉིས་རིགས་གཞུང་གི་ཐད་ནས་བཤད་ན་ལ་དོན་སྦྱར་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་རུང་བ་ལ།དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནི་དཔེར་བརྗོད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་སུ་སོགས་སྦྱོར་བ་དང་ན་ལ་གཉིས་སྦྱོར་བའི་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བ་ཡིན།།མདོར་ན་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ཕྲད་གཞན་རྣམས་དང་བསྡུར་ན་ལ་དོན་ཉིད་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ།སླར་བསྡུ་དང་འབྲེལ་སྒྲ།བྱེད་སྒྲ།རྒྱན་སྡུད།ལྷག་བཅས་སོགས་ལ་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ལས་རྐྱེན་སོ་སོ་ཐོབ་པ་ལས་སྦྱར་བའི་དོན་སྟོན་ཚུལ་གྱི་ཐད་ལ་ཁྱད་པར་མེད།འོན་ཏེ་ལ་དོན་ནི་སྤྱིར་ན་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པ་ལ་དེའི་ནང་གི་ཕྲད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་རང་དབང་ཅན་དུ་སོང་བ་དང་།ཕྲད་དུ་སྦྱར་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་དང་གཞན་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་གཉིས་དོན་སྟོན་ཚུལ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞིག་རེད་མི་འདུག།༣སླར་བསྡུ་ཡི་ཕྲད་སྦྱོར་སྟེང་ལ་ཁྱད་པར་སོང་ཚུལ།སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་གོ་སོགས་བཅུ་པོ་དང་དེ་རྗེས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་བསྣན་པའི་ཏོ་བཅས་ཁྱོན་ཕྲད་བཅུ་གཅིག་པོ་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རིགས་གཞུང་རྣམས་སུ་སླར་བསྡུ་དང་།ཟླ་སྡུད།དེ་བཞིན་རྫོགས་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་བྱེད་ལས་ནི་སྐབས་བབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་ཉིད་དེ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་ཡིག་སྐད་དུ་ནི་ད་བར་སྤྱོད་མཚམས་ཆད་མེད་མོད།ཁ་སྐད་དུ་ནི་ཕལ་ཆེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཚར་ཞིང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེང་སང་གི་གསར་རྩོམ་རྣམས་སུ་ཡང་ཧ་ཅང་མཐོང་དཀོན་པོར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གོང་དུ་ལ་དོན་དང་ཨི་ལྡན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་བཞིན་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་གདངས་ཉམས་པས་དེའི་མཐར་འདྲེན་རྒྱུ་ཡི་ཕྲད་ལ་ཡང་གནའ་བོར་ཡོད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་དག་ཉམས་པས་ཡིན།།༤འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཕྲད་སྦྱོར་སྟེང་ལ་ཁྱད་པར་སོང་ཚུལ།སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་གཞུང་དུ་གམ་སོགས་ཀྱི་ཕྲད་བཅུ་གཅིག་པོ་ལ་འབྱེད་པའམ་སྡུད་པའི་བྱེད་ལས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྱེད་སྡུད་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་།རིག་གཞུང་གི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ད་བར་དུ་ཐ་སྙད་འདི་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།འོན་ཏེ་ཞིབ་ཙམ་བརྟག་ན་འདི་ཡི་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྟེང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་སོང་ཡོད་དེ།①གོང་བཀོད་ཀྱི་ཕྲད་སྦྱོར་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་རྗེས་འཇུག་གི་གདངས་ཟུར་ཉམས་པས་ཁ་སྐད་དུ་ཉམས་ཆེ་བ་དང་།②ཡིག་སྐད་དུ་ཡང་སྤྱོད་གྲངས་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་བ་སྟེ་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་དང་སློབ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དཔེ་བརྗོད་དུ་འགོད་པ་ཙམ་ལས་དུས་རྒྱུན་དང་སྒྲ་འབྱེད་སྡུད་ལ་འཇུག་པ་སྤྱོད་གྲངས་དེ་བས་མང་བར་སོང་བ།③དེང་སང་གམ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་གཙོ་བོ་དྲི་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟོན་པར་སོང་ཡོད།༥ལྷག་བཅས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཚུལ།དེ་ཡང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རིགས་གཞུང་རྣམས་སུ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕྲད་ལ་《སུམ་ཅུ་པའི་》རྩ་གཞུང་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྟེ་ཡིག་དང་ཤུགས་བསྟན་གྱི་ཏེ་དེ་གཉིས་བཅས་གསུམ་པོ་འཇུག་སྒོ་མཚམས་སྦྱོར་དང་དམ་བཅའ་གཞན་འདྲེན་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་དང་།དེའི་སྟེང་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ལྷག་བཅས་ཀྱི་དོན་དུ་འཇུག་རུང་བའི་ཕྲད་ནས་སྒྲ་དང་།ལ་སྒྲ།ཅིང་ཞིང་ཤིང་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་དེ་དག་ཀྱང་ཡིག་སྐད་དུ་ནི་དེང་སང་གི་བར་དུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།འོན་ཏེ་ཡུལ་སྐད་དག་ལ་མཚོན་ན་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་སོང་ཡོད་དེ།དེང་སང་ཡུལ་སྐད་ཕལ་ཆེ་བར་དམ་བཅའ་དང་གཞན་འདྲེན་གྱི་དོན་དུ་གོང་བཀོད་ཀྱི་ཕྲད་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་མི་ཐུབ་ཅིང་།མཚམས་སྦྱོར་ལྷག་བཅས་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་ནས་སྒྲ་ཉིད་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས།དེ་མིན་གྱི་ཕྲད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དཀོན་པོར་གྱུར་ཡོད།༦རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་སྐོར་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཚུལ།སྤྱིར་ཚིག་རྒྱན་གཉིས་དང་སྡུད་པའི་དོན་བཅས་ལ་འཇུག་པས་རྒྱན་སྡུད་ཅེས་གྲགས་པའི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ཕྲད་ལ།བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རིགས་གཞུང་རྣམས་སུ་ཀྱང་ཡང་འང་གསུམ་བསྟན་ཡོད་ཅིང་ཡིག་སྐད་དུ་ད་དུང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་མོད།ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་ནི་གོང་བཀོད་ཀྱི་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་དག་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་སྟེ།མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་གི་གདངས་ཟུར་ཉམས་པས་《སུམ་ཅུ་པའི་》རྩ་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྲད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཀྱང་སྒྲ་ཉིད་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་།གཙོ་བོ་འང་གི་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བ་མང་དུ་སྣང་ངོ་།།༧ཅིང་སོགས་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་སྐོར་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཚུལ།ཅིང་སོགས་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་ཐད་ལ་ཡིག་སྐད་དུ་ནི་རིགས་གཞུང་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་མོད།ཡུལ་སྐད་དག་གི་ནང་དུ་ཕལ་ཆེར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཚར་ཞིང་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ནི་གོང་དུ་བཀོད་པའི་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་གཞན་དག་དང་མཚུངས་སོ།།གསུམ་པ།དེང་སང་གི་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་ཚུལ་སྐོར།སྤྱིར་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཟུར་ཉམས་པ་ནི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཞིག་ཡིན་མོད།ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད་འདུགའོན་ཏེ་ཅུང་ཙམ་ཉམས་འཇོག་བྱས་ན་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་པ་འདི་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན།༡ར་བཏགས་ཀྱི་གདངས་ཟུར་ཉམས་པའི་སྐོར།དཔེར་ན་ཟུང་ཆུ་རྫོང་ཁྲོམ་རྒྱལ་ཁོག་གི་ཡུལ་སྐད་ལས།སྤྲེའུ་་་་་་་་་་་སྤེའུ།གྲི་ཅོག་་་་་་གི་ཅོགསྦྲ་་་་་སྦ།སྦྲང་མ་་་་སྦང་མ།སྦྲང་རྩི་་་་སྦང་རྩི།སྤྲིན་་་་སྤིན།སྦྲུལ་་་་སྦུལ།སྦྲིད་་་་་སྦིད།སྤྲང་པོ་་་་སྤང་པོ།ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ་དང་།དེ་བཞིན་གོ་ཐོས་སུ་བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་གི་ཡུལ་སྐད་དུ་ཕྱུགས་ཟོག་འབྲི་ལ་འབི་ཞེས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་རབཏགས་ཀྱི་ཟུར་ཉམས་པའི་སྐོར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་མང་པོར་སྣང་ངོ་།།དེ་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་འདི་ལྟར་སོང་བ་ལ་འདང་ཞིབ་ཙམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་དེ།དེང་སང་གི་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་མ་ཅན་གྱི་སྒྲ་གདངས་ལ་བརྩེགས་མའི་གདངས་ཟུར་ཐོན་བཞིན་མེད་ཅིང་།གསལ་བྱེད་འདུས་པ་ལས་གསལ་བྱེད་གཞན་པ་ཞིག་གི་གདངས་ལ་འགྱུར་བ་དང་།དེབཞིན་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་མའི་ནང་གི་སྔོན་རྗེས་སོགས་འགའ་རེ་རྩ་བ་ནས་ཉམས་ནས་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པའི་གདངས་ལས་ཐོན་བཞིན་མེད།འོན་ཏེ་གནའ་བོའི་སྐད་ལ་གསལ་བྱེད་མང་འདུས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དག་ལ་གདངས་ཟུར་དེ་བཞིན་དུ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད།དེང་སང་ལྟ་བུའི་མགོ་འདོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་པ་ལས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གདངས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་གོ་ཐུབ།དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གོང་བཀོད་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་དག་ཏུ་ར་བཏགས་ཀྱི་གདངས་མི་ཐོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནའ་བོའི་སྐད་ལ་མགོ་འདོགས་དག་གི་གདངས་ཟུར་ཇི་བཞིན་དུ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།དེ་ནས་ཡུལ་སྐད་འགའ་ཞིག་ལ་གདངས་ཟུར་དེ་དག་ཉམས་སོང་བས་ཡིན།གལ་སྲིད་གནའ་བོའི་སྐད་ལ་དེ་ལྟར་མིན་པར་དེང་སང་གི་ཡུལ་སྐད་ཕལ་མོ་ཆེ་ལྟར་མགོ་འདོགས་ཀྱི་གདངས་དག་སྦྱར་ཡུལ་གྱི་མིང་གཞི་དག་དང་འབྲེལ་ནས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གདངས་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་པ་ཡིན་ན།གདངས་ཟུར་དེ་དག་ཉམས་མི་སྲིད་ཅིང་མ་མཐའ་ཡང་ཉམས་ཧ་ཅང་དཀའ་སྟེ།གདངས་ཟུར་དེ་དག་སྦྱར་ཡུལ་གྱི་མིང་གཞི་དག་དང་སོ་སོར་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་འདང་རྒྱག་ཚེ་གནའ་བོའི་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་མ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དག་གི་སྒྲ་གདངས་ཅི་འདྲ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་སྙམ།།༢ར་བཏགས་སྦྱར་ཡུལ་ལ་ཡ་བཏགས་སྦྱོར་བ།ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་དཔེར་ན།གྲི་梊emdashགྱི།གྲོ་梊emdashགྱ
།འབུ་གྲོག་མ梊emdashའབུ་གྱ
ག་མ།འགྲོ་梊emdashའགྱ
།ལྷམ་སྒྲོག་梊emdashལྷམ་སྒྱོགསྐྲ་梊emdashསྐྱ།སྒྲོན་མེ་བསྒྲོན་梊emdashསྒྲོན་མེ་བསྒྱོན།སྒྲོ་བ་梊emdashསྒྱོའོ།ལྟ་བུ་སོགས་ཡིག་སྐད་ཀྱི་སྟེང་ནས་དཔྱད་ན་ར་བཏགས་སྦྱར་ཡུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཡ་བཏགས་ཅན་གྱི་གདངས་ཐོན་བཞིན་ཡོད་ཅིང་།མ་གཞི་གནས་ཚུལ་འདི་གདངས་ཟུར་འགྱུར་བའམ་གནའ་ནས་ཡུལ་སྐད་ཁ་ཤས་སུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཙམ་སྣང་།།བཞི་པ།ཐ་སྙད་དང་གསལ་བྱེད་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཀློག་ཚུལ་ཐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཚུལ་སྐོར།༡ཡིག་སྐད་དུ་སླ་དང་ཟླ་གཉིས་ཡུལ་སྐད་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་སྩ་དང་རྫ་རུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ།ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་ཁ་ཤས་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཁ་ཤས་སུ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་དཔེར་ན།སླེབས།--སྩེབས་དང་སྩོབས།སླ་མོ།--སྩ་མོ།སློག་པ།--སྩག་པ།སློབ།--སྩོབ།ཅེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ས་ལ་བཏགས་ཅན་ལ་སྩ་རུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།ཟླ་བ།--རྫ་བ།ཟེར་(ཟློས།)--རྫོས།ན་ཟླ་--ན་རྫ།ལྟ་བུ་སོགས་ཟ་ལ་བཏགས་ཅན་ལ་རྫ་ཡི་གདངས་ཐོན་བཞིན་ཡོད།༢གནའ་བོའིབོད་སྐད་དུ་ཤ་ཡིག་ལ་ཧྲ་ཡི་སྒྲ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ།དེ་ཡང་གནའ་སྔ་མོར་བོད་སྐད་ཀྱི་ཤ་ཡིག་གི་སྒྲ་གདངས་ལ་རྒྱ་ཡིག་གིས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་དཔེར་ན།ཤཀྱཱ་ལ་释迦བཀྲ་ཤིས་ལ་扎什ཡུལ་ཤུལ་ལ་玉树京师ལ་ཀེང་ཤི།ལྟ་བུར་བྱུང་འདུག་ཅིང་།དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟའི་ཤ་ཡིག་གི་གདངས་ནི་གནའ་བོར་ཧྲ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་གདངས་ཐོན་པའི་གསལ་བྱེད་ཅིག་ལས་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཡིན་དགོས་ཚོད་འདུག།གནས་ཚུལ་འདི་དེང་སང་གི་ཡུལ་སྐད་དག་ཏུ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའང་མིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདབ་པ་རྫོང་གི་ཏུང་ཡིག་ཅ
ས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་།ཟུང་ཚུ་རྫོང་གི་ཞང་ངུ་ཁོག་སོགས་སུ་ཡང་མིང་གཞི་ཤ་ཡིག་ཅན་ཕལ་ཆེར་ཧྲ་རུ་ཀློག་བཞིན་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་།།༣ཡུལ་སྐད་ཁ་ཤས་སུ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་གོ་གནས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་བ།གནའ་དང་པོར་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་མཛད་དུས་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་དོན་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་སྐད་ལ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་གོ་ས་མི་མཚུངས་པའི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་ལྡན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་བཞག་མཛད་པ་ཡིན་མོད།དེང་སང་གི་ཡུལ་སྐད་དག་ལའང་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འབྲོག་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་ཀ་དང་ག་ཡི་བར་དང་།དེ་བཞིན་ཏ་དང་ད་ཡི་བར་དུ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཐད་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་ནུས་པར་ཀ་ཁ་ཕྱེ་དང་ཁ་བཙུམ།ཏ་སྒུར་དང་ད་རྐྱ་ཞེས་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་ལ་འགྲེལ་བའི་ཚིག་གིས་ཁྱད་པར་སྟོན་དགོས་ཐུག་དོན་ཡང་གསལ་བྱེད་དེ་དག་གི་སྒྲ་ཡི་གོ་གནས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་བའམ།མདོར་ན་གསལ་བྱེད་དེ་དག་བར་གྱི་ཁྱད་པར་ཉམས་སོང་ནས་སྔར་གསལ་བྱེད་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་པ་ལ་དེང་སང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན།།ལྔ་པ།བོད་སྐད་ལ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནས་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་བའི་སྐོར།༡ཐོག་མར་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་སྐོར།འདིར་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གསལ་བྱེད་མང་པོ་འདུས་པ་ལ་གོ་དགོས།དེ་ཡང་གནའ་དང་པོར་ཐོན་མི་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་དག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཉིད་ཡི་གེའི་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པའི་སྐབས་སུ།དབྱངས་ཡིག་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གསལ་བྱེད་ཁའ་ལྟ་བུ་ཉིས་འདུས་ནས།བརྩེགས་ལྟ་བུ་ལྔ་འདུས་ཀྱི་བར་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལས་གནའ་བོའི་བོད་སྐད་ནི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་སྐད་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་རྟོགས་སླ།འདི་ཡི་ཐད་ལ་དེ་བཞིན་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ།①གལ་སྲིད་སྐད་ལ་དེ་ལྟར་མེད་ན་མཁས་དབང་དེ་དག་གིས་སྐད་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་གདངས་རྟགས་རྒྱག་སྐབས།མིང་གཞི་དབྱངས་ལྡན་ཅན་ལ་སྔོན་འཇུག་དང་རྗེས་འཇུགམགོ་ཅན་དང་འདོགས་ཅན་ལྟ་བུའི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཐོན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་།②དེ་བཞིན་གནའ་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མང་པོ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་གིས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དག་ལས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་སྟེ།གནའ་རྒྱ་ཡིག་གིས་བོད་སྐད་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པར་དཔེར་ན།འབྲུག་པ་ལ་布鲁克巴ཞེས་འབུ་རུ་གུ་པ་ལྟ་བུའི་གདངས་ཐོན་ཡོད་པ་དང་།འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལ་珠默尔特那木扎勒འགྱུར་མེ་ཨེ་དེ་རྣ་མམ་རྒྱ་ལ་ལྟ་བུའི་གདངས་མྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཐོན་པ་ལྟ་བུ་དང་།དེ་བཞིན་འབྲི་གུང་ལ་必里公འབི་རི་གུང་ལྟ་བུ་དང་།འཕགས་པ་ལ་帕思巴འཕགས་ས་པ་ལྟ་བུ།བླ་བྲང་ལ་拉卜楞བླབ་བ་རང་ལྟ་བུ་སྟེ་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་རྗེས་མགོ་འདོགས་སོགས་གྲུབ་ཆའི་གདངས་ཟུར་ཕལ་ཆེ་བ་མྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པར་རྟོགས་ཐུབ།③གནའ་བོར་བརྩམས་པའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་དེང་སང་མཐོང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྩེ་མོས་མཛད་པའི་《ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་བྱིས་བདེ་འཇུག་》ལས།གང་དང་གང་ལ་གང་བཏགས་པ།།གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གནས་ནས་འབྱུང་།།དེ་ལ་ར་མགོ་ལྕེ་རྩེ་འདར།།ལ་མགོ་ལྕེ་ཀློད་རྒྱ་ཡང་བསྐྱེད།།ས་མགོ་སོ་ཡི་བར་ནས་དབྱུང་།།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཤེས།།གལ་ཏེ་མ་ཕྱིན་གྱུར་པ་ནི།།ཡི་གེ་ཕྲལ་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱ།།དཔེར་ན་གྲ་ལ་ག་ར་འམ།།སྒྲ་ལ་སྒ་ར་ཇི་བཞིན་དུ།།དེ་ནས་འཕུལ་བ་བསླབ་པར་བྱ།།གས་འཕུལ་ཐོག་མར་རྐན་ནས་དབྱུང་།།དས་འཕུལ་ལྕེ་རྩེ་ཀློད་པ་ལས།།བས་མས་འཕུལ་བ་ཐོག་མར་ནི།།མཆུ་བཙུམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་སྣ།།འས་འཕུལ་གྲེ་བའི་ཕུགས་ནས་དབྱུང་།།འཕུལ་ཞིང་བརྩེགས་པའི་ཡི་གེ་ཡང་།།གོ་རིམ་བཞིན་དབྱུང་མ་ཕྱིན་ན།།འདི་ཡང་ཕྲལ་ཞིང་བཀླགས་པ་སྟེ།།མཁྲ་ལ་མཁའ་ར་ཇི་བཞིན་ནོ།།ཞེས་ཡི་གེའི་བཀླག་ཐབས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་གནའ་བོའི་ཀློག་ཚུལ་ལམ་བོད་སྐད་ལ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་དེ་དག་གི་གདངས་ཟུར་གསལ་པོར་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་བཞིན་ནོ།།༢དེང་སང་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངུར་སོང་བའི་སྐོར།དེ་ལྟར་གནའ་བོའི་བོད་སྐད་དུ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་།སུམ་ཅུ་པའི་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་མ་བཞུགས་ན།།མིང་གཞན་སྦྱོར་བ་ཡོད་མི་སྲིད།།ཅེས་པའི་དགོངས་དོན་ལ་འདང་རྒྱག་ནས་བཤད་ན།ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་ཡན་ཆོད་མ་འདུས་ན་མིང་དོན་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས།བོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དག་ནི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་མོད།ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་དུ་རིམ་བཞིན་ཇེ་ཉུང་ནས་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པས་དེང་སང་ཡུལ་སྐད་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཧ་ཅང་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་པ་དཔེར་ན་དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་སྐད་དག་ལ་མཚོན་ན།འདི་ནས་དཔེ་བརྗོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་གདངས་རྟགས་ཅན་དག་དང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་འགའ་ཞིག་དགེ་སྐལ་བཟང་འགྱུར་མེད་ལགས་དང་སྐལ་བཟང་དབྱངས་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རྣམ་བཤད་》ཀྱི་ནང་དུ་བཀོད་པར་གཞིགས་པ་ཡིན།དཀྱིལ(dkjil)དབུས་གཙང་གི་ས་ཆ་ཕལ་ཆེ་བར་---[ci:]འཁྱགས།(hkhjags)ལྷ་སའི་སྐད་ལ---[cha]སྦས།(sbas)ས་སྐྱའི་སྐད་ལ---[pe]བསྒྲིག་(bsgrig)ལྷ་སའི་སྐད་ལ་---[tsi]སྐོལ།(skol)དབུས་སྐད་དུ---[kø:]གཙང་སྐད་དུ་---[ko:]སྤྲ།(spra)ལྷ་སའི་སྐད་ལ---[pa]ལྦ་བ།(lbaba)ལྷ་སའི་སྐད་དུ---[pa:]ལྟ་བུ་སོགས་གནའ་བོའི་གསལ་བྱེད་མང་འདུས་ཅན་རྣམས་ཉུང་འདུས་སམ་ཕལ་ཆེ་བ་འདུས་མེད་ཁེར་རྐྱང་ཅན་དུ་སོང་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་ཡུལ་སྐད་འགའ་ཞིག་ལ་སྤྱིར་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ད་དུང་མང་པོ་ལུས་ཡོད་མོད།གནའ་བོ་ལ་བསྡུར་ཏེ་དཔྱད་ན་འདུས་མའི་ནང་གི་མང་འདུས་ཅན་ཕལ་ཆེ་ཉུང་འདུས་ཅན་དུ་སོང་ཡོད་པ་ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་ལྟ་བུ་སྟེ།དཔེར་ན།མཐའ།(mthah)---[mtha]འབྱར།(hbyar)---[mJar]འཁྲུགས།(hkhrugs)---[ntsuk]བསྐྱབས།(bskyabs)---[φcap]བརྐོས།(brkos)---[φki]ལྟ་བུ་སོགས་འབྱུང་བ་བཞིན་དང་།འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་ཙམ་ན་གནས་པ་ནི་ཁམས་སྐད་ལྟ་བུ་སྟེ་དབུས་གཙང་གི་སྐད་ལ་བལྟས་ན་ད་དུང་ཅུང་མང་ཙམ་ལུས་ཡོད་ཅིང་ཨ་མདོའི་སྐད་ལ་བལྟས་ན་གྲངས་ཀ་ཉུང་ངོ་།།དེ་ཡང་འདི་ཡི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཙམ་ཞུ་ན་།དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་སྐད་དུ་སྤྱིར་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་།ལྷ་སའི་སྐད་དང་གཞིས་ཀ་རྩེའི་སྐད་སོ་སོར་༢༨རེ་སྣང་བ་དང་།(声母系统)མིང་གཞིའི་མ་ལག་རྙོག་དྲྭ་མི་ཆེ་ཞིང་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་གྱིས་མིང་གཞི་བྱེད་པ་མི་སྣང་།གནའ་བོའི་རྙོག་དྲྭ་ཆེ་བའི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་དག་དེང་སང་གི་དབུས་གཙང་ཡུལ་སྐད་དུ་ཧ་ལམ་ཚང་མ་(声母)མིང་གཞི་ཁེར་རྐྱང་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་པའམ།ཡང་ན་ཐ་སྙད་འདུས་མ་འབྱར་ཏེ་ཀློག་པའི་འགྱུར་ལྡོག་ནང་དུ་ཁ་ཤས་ཚེག་ཁྱིམ་སྔ་མའི་(韵尾)དབྱངས་མཇུག་ཏུ་སོང་ཡོད།དེ་བཞིན་སྔོན་འཇུག་འ་དང་མ་ལས་གྲུབ་པའི་གནའ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་དག་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་གནས་ཁ་ཤས་སུ་ད་དུང་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པའི་སྣ་སྒྲ་ཅན་གྱི་གསལ་བྱེད་འདུས་མར་ཀློག་བཞིན་ཡོད་མོད།གཙང་སྐད་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་རྩ་བ་ནས་ཉམས་ཚར་སོང་བ་དང་།ས་གནས་ཕལ་ཆེ་བར་སྐྱེ་གནས་ལྕེ་དཀྱིལ་ཅན་གྱི་ཕྲད་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་c,chཡི་གདངས་ཡོད་ཅིང་།དེ་དག་ནི་གནའ་བོའི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་གྱི་ཀྱ་(kj)ཁྱ་(khj)གྱ་(gj)ཡི་གདངས་ལས་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་འདུགགནའ་བོའི་སྐད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་སྲ་ཡིག་ལ་དབུས་སྐད་དུ་ཕལ་ཆེ་བར་ཕྲད་བརྡར་ཅན་གྱི་(ts)ཡིག་ཏུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་ཅིང་གཙང་སྐད་དུ་ནི་བརྡར་བའི་རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་(s)ཡིག་ཏུ་འདོན་པ་མང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།མདོར་ན་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་དབུས་གཙང་གི་སྐད་ནི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཉམས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད།།ཡང་དེ་ལས་ལྡོག་པར་ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་ནང་དུ་ནི་ད་དུང་ཡང་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་མང་དུ་ལུས་ཡོད་དེ།འབྲོག་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བར་སྤྱིར་བཏང་༧༨ཙམ་ཡོད་ཅིང་ཆེས་མང་བར་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་རོང་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བར་༣༤ཙམ་ཡོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཡང་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།འོན་ཏེ་ཨ་མདོའི་སྐད་དུ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མི་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་འདུས་ཚུལ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཉིས་འདུས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ས་ཆ་ཆེས་ཉུང་ཤོས་ཤིག་ན་སུམ་འདུས་ཅན་ཡང་ཉུང་ཙམ་སྣང་བ་ལས།གནའ་བོ་ལྟ་བུའི་བཞི་འདུས་དང་ལྔ་འདུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཟིན།།གོང་བཀོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཙམ་ན་གནས་པ་ནི་ཁམས་སྐད་ཡིན་ཏེ།གསལ་བྱེད་(声母)ཀྱི་གྲངས་དབུས་གཙང་གི་སྐད་ལས་མང་ཞིང་ཨ་མདོའི་སྐད་ལས་ཉུང་སྟེ་ཕལ་ཆེར་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་སྡེ་དགེའི་སྐད་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་ཅན་༤༣ཡོད་ཅིང་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ནི་རྙོག་སྒྲ་ཅན་གྱི་mb,nd,ng,ndz,ndz,ndz.བཅས་དང་གསལ་སྒྲ་ཅན་གྱི་mp,nth,nkh,nt.h,ntsh,ntchབཅས་བཅུ་གསུམ་(ཡང་ན་བདུན་)ཙམ་སྣང་།དེར་བརྟེན་ཨ་མདོ་བ་དང་དབུས་གཙང་བའི་བར་སྐད་བརྡ་འཕྲོད་དཀའ་ཞིང་ཁམས་པ་བ་ནི་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་བརྡ་འཕྲོད་སླ་ཙམ་ཡོད་པའི་སྣང་བ་ཤར་དོན་ཡང་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ་མོ།།༣གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་བའི་མཇུག་འབྲས།⑴སྤྱིར་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་མང་བའི་སྐབས་སུ་ཐ་སྙད་དག་གི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་མཚུངས་སུ་སོང་བའི་གྲངས་ཀ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས།གདངས་ཆེ་ཆུང་(声调)ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་བཞག་མི་དགོས་མོད།རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་ཁ་ཤས་སུ་འདུས་མ་ཅན་དག་ཉམས་སོང་བས་གདངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་(声调)ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་ཆགས་དང་ཆགས་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་དབུས་གཙང་གི་སྐད་དང་ཁམས་སྐད་ལྟ་བུའོ།།⑵གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཅན་མང་པོ་ཞིག་རང་རང་གི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་པ་དང་ལྷན་དུ་①འགའ་ཞིག་ནི་གསལ་བྱེད་གཞན་པ་ཞིག་གི་སྒྲ་གདངས་སུ་བསྐྱར་བ་དཔེར་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཀྱ་ཁྱ་གྱ་ཡི་སྒྲ་གདངས་ཅ་ཆ་ཇ་རུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་།②འགའ་ཞིག་ནི་གནའ་བོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་མེད་པའི་གསལ་བྱེད་གསར་པ་རུ་གྱུར་ཡོད་པ་དཔེར་ན་ཀྲ་ཁྲ་གྲ་དང་པྲ་ཕྲ་བྲ་དག་ཊ་ཋ་ཌ་རུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་།③འགའ་ཞིག་ནི་མིང་གཞི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་གཞི་བཟུང་བའི་སྟེང་དུ་སྣ་སྒྲ་ཅན་དུ་སོང་བ་དཔེར་ན་འ་དང་མ་སྔོན་འཇུག་ཅན་དག་དང་།④མིང་གཞི་གཙོ་བོ་སྣ་སྒྲ་ཅན་དག་ནི་དྭངས་པའི་གདངས་ཅན་དུ་སོང་བ་ས་མགོ་ཅན་སྔ་སྙ་སྣ་སྨ་དང་།ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་འདོན་དགོས་པར་སོང་བ་རྔ་རྙ་རྣ་རྨ་ལྟ་བུའོ།།དྲུག་པ།བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཐད་ནས་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་མོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས་རྟགས་མཚུངས་གཙོ་བ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པ།ཡིག་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྐད་ལ་རྟགས་མཚུངས་འདྲེན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་བ་དཔེར་ན།དཀོནད་ཅོག་དང་རིནད་ཅེན་ལྟ་བུ་སོགས་ལ་མཚོན་ན།མཆོག་དང་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ད་དྲག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ཅོག་དང་ཅེན་སོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་སྟེ།མིང་མཐའ་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་ཕོ་ཡིག་གིས་མིང་མཐའ་ཕྱི་མའི་མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིག་འདྲེན་པར་སོང་ཡོད།འོན་ཏེ་དེང་སང་གི་བོད་སྐད་ལ་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ད་དྲག་གི་གདངས་ཟུར་དེ་དག་ཉམས་སོང་བས་གནའ་བོ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ན་དོན་དུ་རྟགས་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་ཅིང་།དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དཀོན་མཆོག་དང་རིན་ཆེན་ཞེས་བརྗོད་དུས་རྟགས་མཚུངས་སུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་དེ།དེ་ཡང་རིན་ཆེན་ནི་ཚིག་ངོས་ནས་གོ་ཐུབ་ཅིང་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ།མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ད་དྲག་གི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་པས་རྗེས་འཇུག་གི་མ་ནིང་ན་ཡིག་ཉིད་མིང་མཐའ་སྔ་མར་སོང་བ་དང་དེས་མིང་མཐའ་ཕྱི་མ་མིང་གཞིའི་མ་ནིང་ཆ་ཡིག་འདྲེན་པར་སོང་ཡོད།འོ་ན་ཆ་ཡིག་གི་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་སྔོན་འཇུག་མ་ཡིག་ལ་འགྲེལ་བ་ཅི་འདྲ་རྒྱག་ཟེར་ན།ཡིག་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་རྟགས་མཚུངས་སུ་མི་འགྱུར་བ་བདེན་མོད་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་དུ་ནི་མིང་གཞི་མ་ནིང་གི་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་སྔོན་འཇུག་གི་ནུས་པ་ཕལ་ཆེ་ཉམས་ནས་གདངས་ཟུར་གསལ་པོ་ཐོན་བཞིན་མེད་པས་དོན་དུ་རྗེས་འཇུག་ན་ཡིག་གིས་མིང་གཞི་ཆ་ཡིག་ཐད་ཀར་འདྲེན་པར་སོང་ཡོད།།མ་གཞི་རྟགས་མཚུངས་དང་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མིན་པར་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་ཅིག་ཤོས་འདུས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་མིང་མཐར་རྟགས་མཚུངས་བརྗོད་བདེ་ན་རྟགས་མཚུངས་འདྲེན་པ་དང་རྟགས་མཚུངས་བརྗོད་མི་བདེ་ན་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང་།དོན་དུ་རྟགས་མཚུངས་འདྲེན་པ་ནི་བརྗོད་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཤིང་གལ་སྲིད་རྟགས་མཚུངས་པ་ཞིག་བྱེད་ཚེ་བརྗོད་མི་བདེ་ན་རྟགས་མི་མཚུངས་རུང་བརྗོད་བདེ་བ་ཞིག་འཚོལ་ཏེ་སྦྱར་དགོས་པར་བསྟན་ཡོད།འདི་ཡི་སྟེང་དུ་ད་དུང་ཞིབ་ཙམ་བརྟགས་ན་ཡིག་སྐད་ཀྱི་སྟེང་ན་རྟགས་མི་མཚུངས་པའི་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་ཡང་ཁ་སྐད་དུ་ཕལ་ཆེ་བ་རྟགས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྱིར་མིང་མཐར་འདྲེན་སྐབས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་མི་མཉམ་པར་ཆེ་ཆུང་དུ་སོང་ན་བརྗོད་བདེ་བ་ཡོང་དཀའ་ཞིང་མཉམ་ན་རྟགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།དེར་བརྟེན་གནའ་བོར་རྟགས་མཚུངས་སུ་སོང་བ་ལ་དེང་སང་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་བྱེད་པ་ཡང་དོན་དུ་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་པ་ལས་སྒྲ་གདངས་ཐོན་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ལ་རྟགས་མཚུངས་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་སྙམ།།དེ་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཚུལ་སྐོར་ལ་གསལ་ཙམ་ཞུ་ན།ཡིག་སྐད་ནི་སྤྱིར་ཡུལ་སྐད་ལ་བལྟས་ན་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ཚད་དེ་ཙམ་མི་མྱུར་ཞིང་སྲ་བརྟན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་དཔེར་ན་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་ཉེ་བའི་དུས་རབས་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་དུ་གནའ་སྐད་གཙོ་བོར་མཚོན་པའི་ཡིག་སྐད་(文言文)སྤྱོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་།ཡུལ་སྐད་ནི་དེ་ལ་བལྟས་དུས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ཚད་མྱུར་ཞིང་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་སླ་བ་ཡིན་པས།ཡུལ་སྐད་དང་ཡིག་སྐད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱད་པར་སོང་བ་ཞིག་ཡིན།འོན་ཏེ་ཡིག་སྐད་ནི་ཡུལ་སྐད་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་ཡུལ་སྐད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པས་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལས་ཡིག་སྐད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གཏོང་བ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།དེ་བརྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཡིག་སྐད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སོང་ཞིང་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡིག་སྐད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལས་གནའ་སྐད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་གསལ་པོར་ལུས་པས།སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཐོན་ལུགས་ཐད་ནས་རྟགས་མཚུངས་ཡིན་རུང་ཡིག་ཐོག་ལ་བལྟས་ཚེ་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པར་སོང་བ་ཡང་མང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་བྱུང་བར་སེམས་སོ།།དེར་བརྟེན་སི་ཏུས་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་སྟོན་ཁ་དང་སྟོན་ཀ་ཞེས་པའི་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་ཀ་བཀོད་ཡོད་པར་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གིས་སྟོནད་ཀ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ད་དྲག་ཐོབ་པས་མི་འཐད་པར་གསུངས་མོད།དོན་དུ་དེ་གཉིས་ནི་དུས་རིམ་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་པ་ལས་གང་ཞིག་དག་པ་དང་གང་ཞིག་མ་དག་པར་སེམས་མི་རུང་སྙམས།དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གནའ་བོ་ད་དྲག་གི་སྒྲ་གདངས་གསལ་པོར་ཐོན་པའི་སྐབས་སུ་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ད་ཡིག་གིས་མིང་གཞི་ཡི་ཕོ་ཡིག་ཀ་མིང་མཐར་དྲངས་པ་དང་།དེང་སང་ད་དྲག་ཉམས་ཟིན་པའི་སྐད་ལ་མིང་གི་ཆ་ཤས་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་ན་ཡིག་གིས་རང་དང་རྟགས་མཚུངས་པའི་མིང་མཐའ་ཕྱི་མ་མིང་གཞིའི་མ་ནིང་ཁ་ཡིག་འདྲེན་པར་སོང་ཡོད།རྟགས་མི་མཚུངས་རུང་སྒྲ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲ་མཚུངས་འདྲེན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་སྟེ།ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་བཞག་སྐབས་སུ་མིང་མཐའ་དེ་དག་དང་མཐུན་པའི་ཕྲད་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་སྦྱར་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་དཔེར་ན།གོ་སོགས་སླར་བསྡུའི་ཕྲད་དང་གམ་སོགས་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཕྲད།དེ་བཞིན་ལ་དོན་གྱི་ད་མཐར་དུ་དང་ས་མཐར་སུ།ཨི་ལྡན་གྱི་ག་མཐར་གི་དང་འ་མཐར་འི།རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་འ་མཐར་འང་།ལྷག་བཅས་ཀྱི་ད་མཐར་དེ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་དང་།གལ་སྲིད་མིང་མཐའ་དང་སྒྲ་མཚུངས་པའི་ཕྲད་མེད་ཚེ་རྟགས་མཚུངས་འདྲེན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ།ག་བ་དྲག་མཐར་ཏུ།ང་ད་མ་ཡི་མཐར་དུ།འ་དང་མཐར་མེད་ལ་ར་དང་རུ།ཨི་ལྡན་གྱི་ང་མཐར་གིད་བ་ས་མཐར་ཀྱི།མ་མཐར་གྱི།ལྷག་བཅས་ཀྱི་ག་ང་བ་མ་འ་དང་མཐའ་མེད་རྣམས་ལ་སྟེ་བཅས་སྦྱར་བ་ཡིན།ཕྲད་ཕལ་ཆེར་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་བཅུ་ལས་གྲུབ་པ་དང་མིང་གཞི་མ་ནིང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྲད་མེད་པས་རྗེས་འཇུག་མ་ནིང་གི་མཐར་ཕྲད་ཀྱི་ནང་ནས་ལྟོས་འཇོག་གི་ཐད་ནས་འབྱིན་བདེ་བའམ་བརྗོད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱར་བ་ཡིན།དེ་ཡང་ལ་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ན་ར་ལ་མཐར་དུ།ཨི་ལྡན་གྱི་སྐབས་སུ་གྱི།རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་།ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཏེ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།