ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་དེ་སྔོན་གྱི་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་མེད་པ་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་དུ་བཙུགས།སྤྱི་ལོ༡༩༥༨ལོའི་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཁུལ་དུ་བཞི་རྒོལ་འགུལ་སྐྱོད་ཅེས་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཅིང་།པར་ཁང་གི་སྒྲིག་གཞི་རྙིང་པ་དེ་མེད་པར་བྱས་ལ།པར་ཁང་ལས་གྲྭ་པའང་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་ལས་འགུལ་དུ་ཞུགས།ཀྲུང་གུང་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཨུ་ཡིས་རྫོང་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་དང་།རྫོང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་སོགས་ལ་འགན་དཀྲིས་ནས་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་གི་པར་ཤིང་དང་དཔེ་ཆ་ཚང་མ་རྩིས་བཤེར་ཐོ་འགོད་བྱས་རྗེས།པར་འདེབས་དང་དཔེ་ཚོང་གི་བྱ་བ་མཚམས་བཞགཔར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོའི་པར་ཤིང་དང་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་རིག་གནས་གནའ་རྫས་ཀྱི་གྲས་སུ་བརྩིས་ནས་གནས་སྐབས་སྒོ་རྒྱ་བྱས། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ནང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་གཏེར་སྙིང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་སྡེ་དགེའི་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོའི་དཔེ་ཆ་དང་།པར་ཤིང་དེ་བསམ་བློ་རྙིང་པ་དང་རིག་གནས་རྙིང་པ།ལུགས་སྲོལ་རྙིང་པ།གོམས་གཤིས་རྙིང་པ་ཞེས་པའི་རྙིང་བཞིའི་གྲས་སུ་བཞག་ནས་གཏོར་བརླག་བྱེད་གྲབས་ཡོད་པ་ཤེས་རྗེས།སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་ཡངས་གླིང་གིས་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོར་མ་འཛེམས་ནས་ཐོག་མར་གྱེན་ལོག་ཕྱོགས་ཁག་དང་དམག་དོན་སྐུ་ཚབ་ལ་འདི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཤུལ་བཞག་རྩ་ཆེན་ཡིན་པས་ཁྱོན་ཚོས་གཏན་ནས་གཏོར་བརླག་བྱ་མི་ཆོག་པ་མ་ཟད།ངེས་པར་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱང་མ་ཉན་པར་མ་ཟད།སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཁོང་ལ་བཀས་བཀོད་རིང་ལུགས་དང་།མ་རྩ་རིང་ལུགས།བཟོ་བཅོས་རིང་ལུགས་གསུམ་གྱི་མགྲིན་ཚབ་པར་བརྩིས་ནས་དགག་རྒྱག་རྡུང་རྡེག་དྲག་ཏུ་བཏང་།ཡངས་གླིང་རྡོ་རྗེ་ཁོང་གིས་སྡེ་དགེའི་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོར་གཏོར་བརླག་བྱེད་ཉེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་ཀྲོའུ་ཙུང་ལི་ལ་འཕྲོད།ཀྲོའུ་ཙུང་ལིས་འཕྲལ་དུ་སྡེ་དགེའི་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་བཀའ་གསུང་གནང་ཞིང་།རྒྱལ་ཁབ་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་ཐག་བཅད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་དགེའི་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོ་འཇིག་པའི་ཉེན་ཁ་ལས་བསྐྱབས།ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཉི་འོད་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་མུན་གླིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྣང་བ་གསར་པ་ཡང་གངས་ལྗོངས་ཀུན་ཏུ་ཐོབ།སྤྱི་ལོ༡༩༨༩ལོའི་ཟླ་བ༥པར་སྡེ་དགེ་རྫོང་རིག་དངོས་བདག་གཉེར་ཁང་གསར་དུ་བཙུགས། སྤྱི་ལོ༡༩༨༠ལོའི་ཟླ༧པའི་ཚེས༧ཉིན་ལ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་འདི་ཞིང་ཆེན་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས་རིག་དངོས་དོ་དམ་གྱི་སྒོ་བྱང་སྦྱར།ངག་དབང་ཚེ་རིང་དང་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་པར་དཔོན་རྒན་གཞོན་མཛད་ནས་ཆོས་མཛོད་ཁང་དུ་ཤྰཀྱ་ཐུབ་པ་དང་།འོད་དཔག་མེད།ཕྱག་རྡོར།ས་པཎ།སྒྲོལ་མ་སོགས་བཞེངས།མགོན་ཁང་དུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད།ཉེ་སྲས་བརྒྱད།དཔལ་མགོན་ཞལ།གུར་མགོན།རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི།རི་དྭགས་ཆོས་འཁོར།གསེར་དངུལ་བཀྲ་མའི་རྒྱ་གླིང་།མཆོད་ཆས་སོགས་བཞེངས།ཤིང་པར་འབུམ་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་གྲྭ་ཏོག་གསེར་གསུམ།ས་སྐྱའི་འདོན་ཚོགས་སྐོར་གསར་དུ་བརྐོས། སྤྱི་ལོ༡༩༨༣ལོར་སྐལ་དགའ་དང་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ།བསྟན་དམར་བཅས་ཀྱིས་པར་དཔོན་རྒན་གཞོན་གྱི་འགན་མཛད་ནས་མི་ཕམ་བཀའ་འབུམ་གྱི་ཁ་སྣོན་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང་།མཁས་འཇུག།སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་སོགས་པར་ཤིང་གསར་དུ་བརྐོས།རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཙཀླི་དང་བཅས་བརྐོ་རྒྱུའི་དབུ་བཙུགས།ལྷ་པར་དཀོན་པའི་རིག་གནས་བརྟན་ཞལ་ཐང་དང་།གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་ཀྱི་དགུ་ཐང་།ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཞལ་ཐང་བཅོ་ལྔ།སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞལ་ཐང་དང་།གཟུངས་རིགས་གཟུངས་ཆེན་སྡེ་ལྔ་དང་གསར་རྙིང་གཟུངས།དཀྱིལ་འཁོར་ཇོ་དར་སོགས་གསར་དུ་བརྐོས།དེ་ནས་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་གིས་བོད་སྨན་ཁང་གི་མཁན་པོ་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་སོགས་གདན་དྲངས་ནས་དངུལ་ཆུ་བཙོ་བཀྲུ་དང་གྲང་སྦྱོར་ཆེན་མོ་སོགས་རིན་ཆེན་གྱི་རིགས་ཁག་དང་སྨན་སྣ་བརྒྱ་ལྷག་བསྡུ་སྦྱོར་མཛད།
སྤྱི་ལོ༡༩༨༦ལོའི་ཟླ༩པའི་ཚེས༣ཉིན་ལ་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་དུ་གཟིགས་ཞིབ་ཕེབས་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས།འཇིག་རྟེན་མིག་འབྱེད་གསུང་རབ་སྡེ།།ལེགས་ཉེས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཡིན།།རིག་བརྒྱ་འདུས་པའི་གཏེར་མཛོད་ཆེ།།སྐྱེ་རྒུར་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་མཚོ།།སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆེན་མོ་ཞེས།།ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་ལྷང་ངེར་གྲགས།།སྔོན་རྗེས་བཟང་པོའི་གཞི་ཐོག་ནས།།ཕྱི་རྗེས་ཆེན་པོ་འཇོག་པར་འཚལ།།ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་དང་རབ་གནས་བཅས་གནང་།
ཤྰཀྱ་དང་བསྟན་དམར།སྐལ་དགའ་བཅས་པར་དཔོན་རྒན་གཞོན་འགན་བཞེས་རིང་པར་ཁང་ཉམས་གསོ་མཛད་པའི་ཞོར་དུ་པར་ཤིང་གསར་དུ་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཙཀླི་དང་བཅས་ཡོངས་རྫོགས་བརྐོས་འདུགགཞན་ཡང་ལྷ་པར་རིག་གནས་སྲས་རྐྱལ་བརྒྱད་ཞལ་ཐང་དང་།བསམ་ལྷུན།བར་ཆད་ལམ་སེལ།སྨན་གྱི་ཞང་བློན་བཀའ་སྲུང་སྡེ་དགུའི་ཞལ་ཐང་།གེ་སར་ཞལ་ཐང་།བོན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐོར་སོགས་བརྐོས།ཀརྨ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་འབུམ་ལས་མངོན་མཛོད་དང་།ཚད་མ་རིག་གཞུང་རྒྱ་མཚོ།ཆགས་མེད་བདེ་སྨོན་འགྲེལ་པ།ཀློང་ཆེན་པའི་གསུང་འཐོར་སྐོར།འཇིགས་གླིང་གི་གསུང་སྐོར་བཅས་བརྐོས།མ་ཚད་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་གིས་པར་ཁང་དཀར་ཆག་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་དངོས་སུ་བཙུགས།ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་ལོ༡༩༨༤ལོའི་ཟླ༤པའི་ཚེས༡༨ཉིན་པར་ཁང་ཉམས་གསོ་སྙན་ཞུ་ལ་དངོས་སུ་ཆོག་མཆན་ཐོབ།པར་ཁང་ཞིག་གསོ་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་གསར་དུ་བཙུགས།རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་ཀྲའོ་གོ་ཡིས་ཚོ་དཔོན་དང་།རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་མཆོག་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་རིང་ཚོ་དཔོན་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས།དེ་ནས་སྤྱི་ལོ༡༩༨༧ལོའི་ཟླ་དགུ་པར།དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཨུའི་བཀའ་གསུང་ལྟར།ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཁུལ་ལས་ཁུངས་ཆེན་མོ་བཞིའི་ཚབ་གནང་ནས་ལས་སྒྲུབ་ཚོ་ཆུང་ཁྲིད་དེ་སྡེ་དགེ་ལ་པར་ཁང་ཞིག་གསོའི་འཆར་གཞི་འགོད་རྒྱུར་རོགས་སྐྱོར་ཕེབས།དེ་ནས་པར་ཁང་ཉམས་གསོའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་གིས་སྤྱི་ལོ༡༩༨༨ལོའི་ཟླ༡༠པའི་ཚེས༣ཉིན་དངོས་སུ་ལས་འགོ་བཙུགས་ནས།སྔར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་སོར་བཞག་བྱས་ཐོག་དེའི་གྱང་རྐང་སྲ་བརྟན་གྱི་ཆེད་དུ་རྩིག་ངོས་སུ་ཞིག་རལ་སོང་བ་རྣམས་སུ་རྩིག་ལྷན་བརྒྱབ་པ་དང་།རྩིག་གདན་དུ་ཆུ་ཡིས་འཇིགས་པ་སྐྱོབ་ཕྱིར་ས་འོག་ཏུ་ཡུར་བ་ཟབ་མོ་དང་ནང་ལོག་ཏུ་ཀ་གདུང་འཁྱོག་རུལ་སོང་བ་དང་པར་ཁྲི་རྙིང་པ་ཆག་གྲུམ་ཁད་སྒོ་དཀར་བཅས་ཡོངས་སུ་གསར་བར་བརྗེས་ནས་བརྐོས་རིས་ཀྱང་སྔོན་ལས་ལྷག་པ་དང་ཚོན་མདངས་བཀྲ་བར་བཏང་།སྔར་གྱི་ལྡེབས་བྲིས་རྣམས་ཀྱི་རི་མོ་དང་ཚོན་རྩི་ཡལ་བ་དག་ཀྱང་ཡུལ་དེའི་ལྷ་རིས་པ་མཁས་མང་བསྡུས་ནས་རི་མོའི་བཅད་མདངས་སོགས་གསར་དུ་བརྒྱབ་སྟེ་ཆ་ཚད་ཉམས་འགྱུར་བཅས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་དང་།སྔར་མེད་གསར་བཟོའི་ལྡེབས་རིས་ཀྱང་མང་དུ་ཡོད།གཞན་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཟུར་གྱི་སྒོ་ཆེན་དཀྱིལ་དུ་སྤོས་པ་དང་སྟེང་དུ་སྤེན་རྒྱན་མཐོ་རུ་འདེགས་པ།ཡང་སྟེང་དུ་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་ཏོག་དང་ཆོས་འཁོར།གསེར་བྱ།རྒྱལ་མཚན་བཅས་བཞེངས་པ།བོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་བཟོ་བཀོད་ཀྱང་སྔར་བས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད།
སྤྱི་ལོ༡༩༩༡ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས༡ཉིན་པར་ཁང་ཞིག་གསོ་ཡོངས་སུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་རབ་གནས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ།