གེ་སར་སྒྲུང་གི་རིག་གནས་རིན་ཐང་སྐོར་གླེང་བ།

    བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་དྲ་བ།    2012-03-14

  ཟླུམ་པོའི་སའི་གོ་ལ་འདིའི་ཐོག་གི་མི་རིགས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། མི་རིགས་རང་ཉེད་ཀྱི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་དག་ཅི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གཡོ་འགུལ་གྱི་འཇིགས་པ་དང་། ཡང་ན་དམག་འཁྲུག་ལ་སོགས་བྱུང་བའི་འཇིགས་རུང་གི་དུས་རབས་བརྗེད་དུ་དཀའ་བ་མྱང་བའི་གོ་རིམ་དང་། ཡང་ན་གཡོ་འཛིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཅི་ལྟར་བརྒྱུད་ཚུལ་རྣམས་ཡི་གེ་མེད་པའི་དུས་རབས་ནང་དུ་ངག་ལམ་ནས་ངག་ལམ་ལ་རྟེན་ནས་མི་རབས་ཕྱི་མ་དག་ལ་སྤེལ་བའི་སྲོལ་ཞིག་མངའ་ཞིང་། དེ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་སྙན་ཞིང་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ཕྱུག་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་དང་ཡང་ན་བྱུང་བརྗོད་སྙན་རྩོམ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའོ། དེ་ཡང་སྙན་རྩོམ་ནི་དམངས་བྱིངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བློ་གྲོས་དང་ངག་རྩལ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། བསམ་བློ་སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་གནས་རིན་ཐང་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཚད་འཇལ་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ངག་རྒྱུན་སྙན་རྩོམ་ཞིག་ཡིན་པ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནས་མགྲིན་གཅིག་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་གྲགས་པ་ལྟར་རོ། དཔེར་ན། འཛམ་གླིང་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ཞི་ལའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཧའི་མ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ར་མ་ཎ་དང་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏ། ཕིན་ལན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཁེ་ལེའུ་བོས་ལ། ཡ་མེ་ཉེ་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ས་ཞོན་གྱི་ཏ་བོས་ལ་སོགས་འཛམ་གླིང་ན་སྙན་པའི་གྲགས་ཆ་འབར་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཕུད། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་སོ་སོར་ཡང་རིང་ཐུང་དང་མང་ཉུང་མི་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་དང་། ཡང་ན་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རེ་ཡོད་པ་ལྟར་ལགས། དེ་ནས་རང་རེའི་རྒྱལ་ནང་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་དང་། སོག་པོའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཇིང་གར་རྒྱལ་པོ་དང་ཁོར་ཁེ་ཙིའི་མ་ཎ་སི་བཅས་རྒྱལ་ནང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གྲགས་ཆེན་གསུམ་གཙོ་བྱས་རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་རང་རང་གི་ངག་རྒྱུན་དུ་སྤེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་དང་། ཡང་ན་དོན་བརྗོད་སྙན་རྩོམ་རེ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཡོད་ཚུལ་ལ་ཕུལ་བྱུང་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་དང་དོན་བརྗོད་སྙན་རྩོམ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཀུན་པོ་ལས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཕྱུག་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་སྙན་པ།   ལྷག་ཏུ་བརྗོད་བྱེད་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རིང་ཐུང་གི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་ན་འགྲན་ཟླ་བྲལ་ཞིང་ཆེས་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཕུལ་བྱུང་ཅན། སྒྲུང་རང་ལ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་དོད་པ་དང་རིག་གནས་རིན་ཐང་མངོན་པར་གསལ་བོ་ཞིག་ལྡན་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་བུ་དམ་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཕུལ་བྱུང་ཅན་གྱི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་དེའི་བསླད་དུ་ཚེ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་བྱུང་དུས་ཀྱང་གཉེར་ཚགས་དང་འཚོལ་བསྡུ། དོ་དམ་སོགས་ཀྱི་ལས་རྒྱུན་མ་བཏང་བའི་རྣམ་ཐར་བསྐྲུན་དང་སྐྲུན་བཞིན་པ། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་འདི་ལ་མོས་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་ཟུར་སྣེ་མི་གཅིག་པ་དང་ཟབ་རྒྱས་མི་འདྲ་བར་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ཞིང་དཔྱད་འབྲས་ཀྱང་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་ཞིག་བླངས་ཡོད་པ་སྐྱེ་དགུ་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དང་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་གྲུབ་པས་སོ། ཡང་རིག་གཞུང་གང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ལྟ་བ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས། །དཔྱད་གཞི་དང་གནད་དོན་གཅིག་ལ་མཚོན་ནའང་ལྟ་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་རེ་འབྱུང་རྒྱུ་དང་བསྙད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་དུ་གླིང་སྒྲུང་འདིའི་རིན་ཐང་དང་དགེ་ཕན་གྱི་སྐོར་བརྗོད་དུས་ཀྱང་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཆ་ཚང་མི་ཚང་དང་རིག་ལམ་ཟབ་མི་ཟབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་གེ་སར་སྒྲུང་གི་བྱ་བཞག་འདི་མཐུན་དུ་རྒྱུན་སྤེལ་དང་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་ལ། ཐོག་མར་གླིང་སྒྲུང་འདི་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་དགོས་པ་དང་། གླིང་སྒྲུང་འདི་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བསམ་འདུན་གཅིག་ཕྱོགས་དང་ལྟ་ཚུལ་གཅིག་མཐུན་ཞིག་དགོས་ཏེ། བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་གང་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱང་བསམ་འདུན་གཅིག་ཕྱོགས་དང་ལྟ་ཚུལ་གཅིག་མཐུན་ཞིག་བྱུང་ན་ད་གཟོད་ལས་དོན་དེ་བདེ་ལེགས་སུ་འགྲུབ་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གྱི་ན་བ་བདག་གིས་གླིང་སྒྲུང་གི་དགེ་ཕན་གྱི་སྐོར་དེ་རང་བློས་དཔོག་ཙམ་ཞིག་གེ་སར་རིག་གནས་ལ་སྤྲོ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་བློ་ཁ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་དགེ་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ་སྒྲོན་པར་འདོད་མོད། ཡང་ལྟ་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱའི་དབང་གིས་མ་རྟོགས་ས་དང་མ་ཤེས་ས་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་གེ་སར་རིག་པའི་རིག་གཞུང་འདིའི་མ་ལག་ཆ་ཚང་དང་རིག་ལམ་ཡང་དག་གི་བསླད་དུ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆ་མ་ཚང་པ་ཁ་སྐོང་དང་བསྙད་མ་དག་པ་ཡོ་བསྲང་ཡོད་པར་གྱིས།

དེ་ཡང་ད་སྔ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་བསྡུར་བགྱིས་པའི་དཔྱད་འབྲས་དང་གེ་སར་སྒྲུང་རང་ངོས་སུ་མངའ་བའི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་དངོས་ལས་བལྟས་ན། གེ་སར་སྒྲུང་གི་དགེ་ཕན་དང་རིན་ཐང་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བརྗོད་དགོས་སྟེ། གཅིག་ནི་འདས་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་དགེ་ཕན་དང་རིན་ཐང་ཅི་འདྲ་ཞིག་བཞག་པ་དང་། གཅིག་ནི་དེང་སང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་དགེ་ཕན་དང་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་འདོད་གྱིན་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པར་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྔ་མ་དེ་ལས་གླིང་སྒྲུང་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དགེ་ཕན་གང་ཡོད་པ་དེ་གསལ་འདོན་དང་། ཕྱི་མ་ལས་གླིང་སྒྲུང་ལ་དེང་སང་གི་དུས་སྐབས་འདིའི་ནང་དུ་བྱེད་ནུས་ཅི་དང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངེས་ཤེས་བྱ་ཐུབ་པས་སོ། 

དང་པོ། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཏོན་པའི་དགེ་ཕན་གྱི་སྐོར།

      རང་རེའི་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་དག་གདོད་མའི་དུས་ནས་བཟུང་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་འདི་རུ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ། ཡུན་རིང་གོ་ལོ་རྒྱུས་ཆུ་ཀླུང་རིང་མོའི་ནང་དུ་ཐུན་མོང་གི་ཤེས་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཡུལ་གྲུ་འདིའི་ཡུལ་ཁམས་ཆགས་གནས་དང་གནམ་གཤིས་དྲོད་བབ་བཅས་དང་མཐུན་པའི་མི་རིགས་རིག་གནས་སམ། ཡང་ན་ས་གནས་རིག་གནས་ཤིག་གསར་གཏོད་མཛད་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་གཤིས་དང་བོད་མིའི་མོས་ཁམས་ལ་འགྲིག་པའི་རིག་གནས་གང་མང་མང་ཞིག་གསར་གཏོད་བགྱིས་ཞིང་རྒྱུན་སྤེལ་གནང་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། དེ་ཀུན་པོ་ལས་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བློ་གྲོས་རྩལ་ལས་དབྱུག་པའི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཕུལ་བྱུང་ཅན་ཅིག་ཡིན།

       ལྷག་ཏུ་མི་ཀུན་གྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་བོད་མི་རེ་ཁ་ན་སྒྲུང་རེ་ཞིས་པའི་ངག་གཏམ་ཞིག་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཚིག་ངོས་དེ་ལས་ཀྱང་། འཛམ་གླིང་ན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གླིང་སྒྲུབ་འདི་ཉིད་གསར་གཏོད་མཛད་མཁན་རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཡིན་ལ་སྒྲུང་འདི་ལ་ཉན་མཁན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཕུད།   གླིང་སྒྲུང་ནི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཚོན་ཐུབ་པ་རེད། གནའ་དུས་ཀྱི་མེས་པོ་རྣམས་ལ་ལྟོས་བཅས་སུ་བསམ་བློའི་རྒྱགས་ཕྱེ་ཤེན་ཏུ་ཉུང་ཞིང་ཅུང་དཀོན་པའི་སྐབས་དེར།   གླིང་སྒྲུང་ནི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་བའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བསམ་བློའི་རྒྱག་ཕྱེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དེ་ནི་དགེ་མཚན་གཙོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།   གཉིས་པ་ནི། མི་རིགས་གང་དང་གང་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ནའང་། གནའ་བོའི་དུས་སུ་ཡི་གེ་བཟོས་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཡི་གེ་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་མེད་པའི་དུས་སུ་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཀ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་བསམ་རྟོགས། ཡང་ན་མེས་པོ་དག་གི་ཐུན་མོང་བློ་ཐབས་ལས་ཐོན་པའི་ཤེས་རིག་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་ལམ་ལ་བཞག་ནས། མི་རབས་ནས་མི་རབས་ལ་བོར་སྟོང་དུ་མ་སོང་བར་རྒྱུན་སྤེལ་བྱས་པའི་གོ་རིམ་བརྒྱུད་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། བོད་ཀྱི་མེས་པོ་དག་གིས་ཀྱང་ཡུན་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ཀའི་ནང་དུ་ཤེས་རྟོགས་དང་ཤེས་རིག་གསར་བ་རྙེད་པ་དེ་རྣམས་ཚ་བོ་དང་ཡང་ཚའི་སྙན་ལམ་དུ་བཞག་ནས་ཤེས་རིག་དང་བསམ་རྟོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གླིང་གི་སེར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནང་དུ་བོད་མིའི་ཆོས་ལུགས་དང་། རིག་གནས་དང་། ལོ་རྒྱུས་དང་། ཡུལ་སྲོལ་ལ་སོགས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་མེས་པོ་དག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཉམས་མྱོང་ལས་ཐོན་པའི་ཤེས་རིག་དེ་རྣམས་བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བང་མཛོད་ཆེན་མོ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། མི་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རིག་བང་མཛོད་ཆེན་མོ་དེ་རུ་མེས་པོ་དག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དེ་རུ་དཀའ་བ་མྱོང་ཚུལ་སོགས་ཚོར་སྣང་བྱེད་ཐུབ། དེས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་དེ་ནི་མི་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་ནས་མེས་པོ་དག་གི་མཛད་རྗེས་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལོང་དང་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་གི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་གསོག་འཇོག་བགྱིས་པའི་ཤེས་རིག་དང་ཉམས་མྱོང་སློབ་བྱེད་ཀྱི་བསླབ་གཞི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པ། གསུམ་པ་ནི། མི་རིགས་སུ་དང་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཆུ་ཀླུང་ནང་དུ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གནས་ཉམས་རྒུད་དང་།  ཡང་ན་ཞིག་རལ་དུ་འགྲོ་བའི་ངོ་གདོང་ལེན་བསམ་ན་རང་མི་རིགས་ལ་མེད་ཅིང་མི་རིགས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་དམངས་ཁྲོད་ན་རང་རིགས་ལ་མཁོ་བའི་རིག་གནས་གང་རུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚུར་བསྡུ་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་བྱས་ན་རྫིང་བུར་འཁྱིལ་བའི་ཆུ་དེ་ལ་ཆུ་གསར་བ་མ་བསྣན་ན་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་རྫིང་རལ་དུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་ལྟར།   རིག་གནས་གསར་བས་ཁ་སྐོང་དང་ཟུར་རྒྱན་མ་བྱས་ན་རྗེས་ལུས་དང་ཞིག་རལ་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་ཡིན། དེས་གེ་སར་སྒྲུང་འདི་ཉིད་བོད་སྡོད་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྤེལ་ལ་སོང་ཡོད་པ་ཕུད། མི་རིགས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་དང་དགེ་ཕན་ཐེབས་པའི་ནུས་ཤུགས་བཏོན་ཡོད་པ། ལྷག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རིགས་རུས་ལ་འབྲེལ་འདྲེས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཆུ་ཀླུང་ནང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རིག་གནས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མྱོང་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་སྤེལ་དུ་སོང་ནས་མི་རིགས་དེ་དག་གི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་ཐད་ནུས་ཤུགའ་ཆེན་པོ་བཏོན་ཡོད་པ། བཞི་བ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་ན།   མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་རིག་གནས་དེ་ལ་སྐུ་དྲག་རིག་གནས་དང་དམངས་ཚོགས་རིག་གནས་དང་། ཡང་ན་ཡིག་ཐོག་རིག་གནས་དང་ངག་རྒྱུན་རིག་གནས་བཅས་རིགས་གཉིས་སུ་བཀར་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་། ཡིག་ཐོག་རིག་གནས་ནི་ཡི་གེ་བ་རྣམ་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང་དམིགས་ས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིག་ཐོག་ལ་འཁོད་པའི་ཡིག་ཐོག་རྩོམ་རིགས་དེའི་སྐོར་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ངག་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིག་ཐོག་ལ་མ་བྲིས་པར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་ངང་རྒྱུན་སྤེལ་བྱ་བཞིན་པར་དེར་གོ་ཡིན་ཡོད། ཡང་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལ་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་འདི་ཉིད་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཟུར་མིག་གིས་ཀྱང་མི་ལྟ་བའི་དུས་དང་རྣམ་པ་བྱུང་མོད། གསེར་ས་ན་ཡོད་ཀྱང་འོད་གནམ་ན་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར། དེང་སང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་རིག་གནས་རིན་ཐང་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་དཔྱོད་པའི་དུས་བཟང་ལ་སླེབས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གེ་སར་སྒྲུང་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་རིག་གནས་ནང་དུ་མ་ཆུད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་དམས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་གི་འཚོ་བ་དངོས་དང་འབྲེལ་བ་དང་། འཚོ་བ་དངོས་མཚོན་ཐུབ་པའི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན། ལྔ་བ་ནི། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེར་གྱི་རྩོམ་རིག་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཆེན་འཚར་ལོང་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བསྡུར་ནས་བལྟས་ན། མི་རིགས་རང་རང་གི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གིས་མི་རིགས་སོ་སོའི་རྩོམ་རིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཐད་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། ས་ཐོག་ན་གྲགས་ཆེ་བའི་རྩོམ་པ་པོ་གང་མང་ཞིག་གིས་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་ཉིང་བཅུད་གཞིབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོམ་བརྩམས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་ནང་གསེས་སྙན་ངག་དང་གཏམ་དཔེ།   ལྷ་སྒྲུང་། གཏམ་རྒྱུད་སོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས། རྩོམ་རིག་གི་འབྲི་རྩལ་ལ་སྦྱང་བ་དང་སྙན་ཚིག་བདུད་རྩི་ལ་རོལ་བ་རྣམས་ལ་འཛད་དུ་མེད་པའི་དཔལ་ཡོན་སྟེར་བའི་རིན་བྲལ་གཏེར་མཛོད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ། དྲུག་པ་ནི།   སའི་སྟེང་གི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིགས་དང་རིང་ཐུང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་མོད།   གླིང་གེ་སར་སྒྲུང་ནི་ས་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཡོད་ཚད་ལས་ཆེས་རིང་ཞིང་། རྗོད་བྱེད་དང་བརྗོད་བྱ་གང་ཐད་ནས་འཛམ་གླིང་ན་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་བཅས་སོ

གཉིས་པ། དེང་དུས་སུ་མུ་མཐུད་དུ་འདོན་བཞིན་པའི་དགེ་ཕན་གྱི་སྐོར།

    བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཆེན་པོ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་གོང་འཁོད་ཀྱི་དགེ་ཕན་དང་རིན་ཐང་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་སྟེང་ལ།   དེང་སང་ཡང་རྙིང་ཞན་དང་ཉམས་རྒུད་དུ་མ་སོང་བར་མུ་མཐུད་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགེ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ནང་དུ་ནུས་པ་འདོན་ཀྱིན་ཡོད་དེ། སྤྱི་བསྡོམས་བྱས་ནས་བཤད་ན་གཤམ་གསལ་ལྟར།     གཅིག་ནི། མེས་པོ་དག་གིས་དཀའ་བ་ལྷུར་ལེན་མཛད་པའི་དྲིན་གྱི་བོད་རིགས་ནི་མི་རིགས་ལ་ལར་སྐད་ཆ་མེད་པ་དང་། མི་རིགས་ལ་ལར་ཡི་གེ་མེད་པ། མི་རིགས་ལ་ལར་སྐད་དང་ཡི་གེ་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་འདུན་དང་ཡིད་གཟུགས་ཇི་བཞིན་མཚོན་ཐུབ་པའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་འདི་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། སྐད་ཡིག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ལ་འཁོད་ནས་མི་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཟས་དང་མིག་གི་བདུད་རྩིར་གྱུར་ཡོད་མོད། ཡང་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་མཁན་ཁ་ཅིག་ལ་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མ་ལོངས་པ་ལ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་དབང་གིས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གནས་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྐལ་བ་མ་བྱུང་།   གེ་སར་སྒྲུང་གི་ནང་དུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་དུས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་།   དཔལ་འབྱོར་དང་།   ཆབ་སྲིད་དང་། ལོ་རྒྱུས་དང་། དམག་དོན་དང་། ཡུལ་སྲོལ་དང་མི་ཆོས་བཅས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་མ་ཆུད་པའི་རིག་གནས་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད་པས།   བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཆ་ཚང་བ་དང་གཏིང་ཟབ་པ་བྱེད་པ་ལ་གེ་སར་སྒྲུང་ནི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ། གཉིས་ནི། ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱའི་སྔོན་གྱི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་བར་དུ་གླིང་གེ་སར་སྒྲུང་འདི་བོད་ཡུལ་ནས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་གནས་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྤེལ་བའི་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྐབས་གསུམ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་པའི་རྗེས་སུ། རྒྱལ་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་གནས་རིམ་པའི་གེ་སར་ཤེས་རིག་བགྲོ་གླེང་དང་སྒྲུང་བའི་གྱེར་དོན་ཚོགས་སྐོར་ཐེངས་དུ་མ་དང་། སྒྲུང་དཔེ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་ལ་སྒྲིག་བསྒྱུར་དང་རེ་གཉིས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཡང་སྔ་གཞུག་ཏུ་རིག་གཞུང་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ལྔ་ཙམ་འཚོགས་པ་དང་། སྒོས་སུ་2001གི་ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པས་གེ་སར་སྒྲུང་སྟོང་ལོ་དྲན་རྟེན་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཆེད་གནང་བ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། གེ་སར་སྒྲུང་འདི་ཉིད་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་སྔར་ལས་མང་བ་ཞིག་གི་སྐད་དང་ཡི་གེར་འཁོར་ནས་མི་སྔར་ལས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ།   ཐ་ན་མི་རིགས་ལ་ལའི་གེ་སར་སྒྲུང་ནི་མི་རིགས་ཁོ་པ་ཚོའི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་དག་མ་ཞིག་ཡིག་ཚུལ་གྱི་རྩོད་གླེང་འཕེན་ཀྱིན་ཡོད་པ།   གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལས་བལྟས་ན་གེ་སར་སྒྲུང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་མི་རིགས་མང་པོ་དང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་སྤེལ་ལ་འགྲོ་ཡིན་ཡོད་པ་དང་།   མི་རིགས་མང་པོའི་བར་རིག་གནས་ཕར་ཚུར་སྤེལ་རེས་བྱེད་ཀྱི་གསེར་ཟམ་དང་མཛའ་མཐུན་རིག་གནས་ཀྱི་འཛིན་ཐག་ཞིག་ཡིན་པ།   གསུམ་ནི། དེང་སང་གི་དུས་རབས་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གང་ཞིག་གི་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཆེ་ན་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཅི་འདྲ་ཆེ་བ།   དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་མི་ལྡན་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་དེ་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་དུ་འཇོག་གིན་ཡོད་པས།   ཞི་ཞིང་བདེ་ལ་རེ་འགར་ཛ་དྲག་གི་ཡོ་ལང་ཡང་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ། མི་རིགས་སུ་དང་ཡུལ་ཁུལ་གང་ཡིན་ན་ཡང་།   དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ཆེས་གཙུག་གི་བྱ་བཞག་ཏུ་འཇོག་གིན་ཡོད་ལ་འཇོག་ཀྱང་དགོས་པའི་དུས་འདིར།   རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གང་མང་ཞིག་ནའང་སྲིད་ཇུས་དང་ཚོང་ཟོང་ལ་བློ་རྩལ་མྱུར་པའི་མི་ལ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་མཚན་སྙན་བེད་སྤྱད་ནས།   རང་གི་ས་ཁུལ་དཔལ་འབྱོར་དར་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ།   དཔེར་ན།   གེ་སར་དང་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་དུས་ཆེན་གྱི་སྲོལ་འཛུགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། གེ་སར་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་ནས་ཚོང་ཟོང་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པ་ལྟར། གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་རང་ཤུགས་བེད་སྤྱད་ནས་ཚོང་རའི་དཔལ་འབྱོར་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པ་དེ་ལས་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤེལ་ཐད་དུ་ནུས་བཏོན་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ་པས་སོ། །བཞི་ནི། མི་རིགས་གང་དང་གང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་།    མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་དཔལ་འབྱོར་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་གོམ་གང་མདུན་དུ་སྤོ་བ་དང་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལ་མི་རིགས་ཧྲིལ་བོའི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་དང་བསམ་འདུན་གཅིག་མཐུན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་གཏན་ལ་དབབ་དགོས་པ་དང་རྨང་རྐང་ཡིན་པས། གླིང་སྒྲུང་ནང་དུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཅིག་བསྡུ་དང་དཔའ་སེམས་ཞུམ་མེད། སྤྱང་གྲང་བརྩོན་སེམས་ཀྱི་མི་རིགས་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཡོད་པས།   འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རིགས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་སེམས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་འདོན་བཞིན་པའི་དུས་འདིའི་ནང་གེ་སར་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་གླིང་ཚོ་བའི་བསམ་བློ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་སྲོལ་བཟང་དེས།   བོད་ཀྱི་སྤྱོ་ཚོགས་གོང་སྤེང་བྱེད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་མི་རིགས་ཧྲིལ་བོ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་མི་ཀུན་ལ་སྤྱང་གྲུང་བརྩོན་སེམས་ལྡན་པ་དང་དགའ་སྡུག་ཁྱད་གསོད་ཀྱི་སྙིང་རུས་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ། ལྔ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཕལ་ཆེར་ཡི་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལག་བརྒྱུད་ནས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་ཟིན་པ་དང་། ཡང་ན་དེང་དུས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གྱེར་འདོན་བྱེད་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་།   གླིང་སྒྲུང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ད་ལྟ་ད་དུང་གྱིར་འདོན་གནང་མཁན་གྱི་སྒྲུང་བ་ཡོད་པ་དང་།   སྒྲང་དཔེའི་ལེའུ་གསར་བ་གསར་བ་མུ་མཐུན་དུ་འཁྲུངས་བཞིན་པ། འདི་ནི་ང་ཚོ་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་རིན་བྲལ་ནོར་བུ་དང་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀྱི་རིག་པའི་དགའ་ཚལ་ན་གཟི་བྱིན་གྱི་འོད་འབར་བ། འགྲོ་བ་མིའི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ། དྲུག་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གེ་མཁས་པ་མང་པོས་སྐུལ་འདེད་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་དང་། ཞིབ་འཇུག་ནན་མོ་མཛད་པའི་འོག་ཏུ། དེང་སང་གེ་སར་རིག་པ་ཞེས་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་རིག་གཞུང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡུལ་ཁུལ་མི་གཅིག་པ་དང་།   མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་དང་ཡིག་རིགས་མི་གཅིག་པ་ཞིག་ནས་མ་གྲོས་རང་མཐུན་དུ་འཁྲུངས་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གེ་སར་སྒྲུང་ལ་ཟད་དུ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་དང་འཛད་དུ་མེད་པའི་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་བགྱིས་ཡོད་པས་སོ། དོན་དྲིལ་ནས་བརྗོད་ན། ལྟ་བ་དང་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ལྟག་འགལ་དུ་སོང་བའི་བཞེད་ལུགས་འདྲ་མིན་གང་ལྟ་བུ་ཞིག་མཆིས་ཀྱང་། ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གེ་སར་སྒྲུང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ན་མུ་མཐུད་དུ་རང་ཉམས་ངོམ་གྱིན་ཡོད་པ་དང་།   རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་མཐོང་རྒྱ་རིང་བའི་སྐྱེ་བུ་དམ་པ་དང་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་སྒྲུང་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་ཞིབ་འཇུག་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས། གེ་སར་སྒྲུང་འདི་ལ་རིག་གནས་རིན་ཐང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་རང་ཤུགས་སུ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པས་ཡིག་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་འཕྲེང་བ་བརྒྱུད་དོན་ཅི་འཆིས།

  • ལེ་ཚན་སྔོན་མ།:གླིང་སྒྲུང་ལས་སྤྲུལ་སྒྱུར་གྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
  • ལེ་ཚན་རྗེས་མ།:གླིང་སྒྲུང་ནང་གི་བུད་མེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་དང་ཐོབ་ཐང་རྒྱན་གོས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
  • དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།